Vürûd-i haber-i selâmet-i huccâc ve beyân-ı muhârebe-i Vâlî-yi Şâm ve Trablus bâ-ʿUrbân-ı Hicâz

Bu sâl-i ferah-fâlde Emîru'l-hac nasb olunan Vezîr-i dilîr Çeteci ʿAbdullah Paşa, hazm ü ihtiyâta her cihetden riʿâyet ile cemʿ-i abtal-ı ricâl ve tertîb-i esbâb-ı ceng ü cidâl edüp, Şâm-ı şerîf'den vaktiyle [M1 142] hareket ve cânib-i Hicâz'a sevk-i necâyib-i ʿazîmet etmişidi. Tayy-ı mesâfât ve katʿ-ı mefâzât eyleyerek Medîne-i münevvere'ye cebhe-sây-ı vüsûl ve tesviye-i umûr-ı Yesrib ile meşgûl olup, o mahall-i hatîrden dahi fekk-i tınâb-ı ârâm ve Cüdeyde nâm mahalle darb-ı hıyâm etmişidi. Benî Harb Şeyhi olan ʿİyd bin Muzayyâd nâm şakī müttefikı olan Aʿrâb-ı beyâbânı hass ü igrâ ve huccâc-ı Beyt-i Hudâ'nın emvâl ü eşyalarını gâret içün başına cemʿ olmalarını inhâ edüp, hubb-i mâl ârâm-rubây-ı sabr u mecâlleri olup, fevc fevc cemʿiyyet-gâhına iltihâk ile darb-ı safka-i ittifâk ve güzergâh-ı huccâcda vâkiʿ sügūru katʿ edüp, izhâr-ı fesâd ü şikāk eyleyecekleri ahbârı, Mîrü'l-hac Paşa tarafından istirâk olunup, kad aʿzere men enzere kavli muʿteber tutulup, nush-âmîz mektûblar ile celb-i hâtırına dikkat ve muʿtâd olan surreleri temâmen taraflarına teslîm olunacağı tahrîr ü işâret olunup, derûn-i tîre-dilân kābil-i nasîhat-nîst fehvâsınca bast olunan makālât-ı müfîdeden müte'essir olmayup, muhârebeye meyl ü rükûn eyledikleri zâhir oldukda, aʿti ileyhi temreten fe-in ebâ fe-cemreten me'âli üzere Vezîr-i müşârun ileyh dahi askerini tertîb ü pîrâste ve top u zenbûreklerini ârâste edüp, her tarafdan üzerlerine hecme-endâz-ı celâdet ve top u tüfeng sadâlarıyla irâ'e-i hevl-i kıyâmet ve bir iki sâʿat kadar şedâyid-i ceng müstemirr ve encâm-ı kâr kabâyil-i mezkûre ʿikābdan nâfir-i ziʿâf-ı tuyûr gibi sahrây-ı bî-pâyâna müstenfir olduklarından fazla, hutâm-ı dünyâ talebiyle bu fesâda sebeb olan ʿİyd bin Muzayyâd ve iki nefer oğlu ve yirmi beş kadar meşâyih maktûl ve vâfiri mecrûh u mahzûl olup, firâra mecâli olmayanlar dâmengîr-i ʿafv ü emân ve isâ'ete ihsân kasdıyla cümlesi ʿatîk-ı tîg-i berrân kılınup, âminen ve sâlimen edây-ı menâsik-i hacc ve itmâm-ı levâzım-ı ʿacc ü secc kılındı. Maktûl Benî Harb Şeyhi'nin ʿammi olan Hüzaʿ nâm şahs-ı savâb-dîd, Şerîf-i Mekke ile kabîle-i mezkûreye Şeyh nasb olunup, muʿtâd olan surreleri bi't-temâm Mîr-i hac Paşa tarafından edâ ile kulûb-i kāsiyeleri elâne vü temrîn ve anlar dahi fî-mâ-baʿd ʿahde vefâ ile hadlerini tecâvüzden ittikā edeceklerini mü'ekked bi'l-yemîn eylediler. Bu maslahat dahi fazl-ı Hak ile ber-vefk-i me'mûl peyveste-i mevkiʿ-i husûl olup, Mekke-i mükerreme'den ricʿat ü kufûl ve katʿ-ı menâzil ile Medîne'ye vusûl buldukları gün cumʿaya tesâdüf eylediğinden, ʿîd-i ekber ittihâz olunup, şöyle ki ehl-i Medîne ʿUrbân eşkıyâsından her bâr mutazarrır ve nehb ü gâretleriyle hâlleri [M1 143] mütekeddir olup, asker-i Pâdişâhî kuvvetiyle bu defʿa şeml-i cemʿiyyetleri müteferrik ve bâ-husûs Harb Şeyhi ve oğullarının pelâs-pâre-i hayâtları derîde vü mütemezzık olduğundan, izhâr-ı sürûr u şâdmânî etdiklerinden başka, kavm-i mezkûrun ibâha-i emvâl-i Müslimîn ve hetk-i aʿrâz-ı Mü'minîn etdiklerini beyân ile Şehinşâhî'den cezây-ı mâ-yelîkları icrâ olunup, fî-mâ-baʿd huccâcın emniyyeti ve ebnâ-i sebîlin selâmeti husûle geldiği içün çâr-mezheb müftîleri hutbede elkāb-ı Şâhâne'ye Gāzî ilhâk olunmasını hu- tebâya tenbîh ile dört kıtʿa fetvâ iʿtâ ve yevm-i mezkûrda ol vechile hutbe kırâ'et olunup, huccâc ve ehl-i Medîne duʿây-ı bekāy-ı ʿömr-i Pâdişâhî'yi resîde-i küngüre-i mele'-i aʿlâ eylediler. Benî Sahr Şeyhi Kaʿdân Fâyiz nâm şakī dahi ʿâm-ı mâzîde nâyil olduğu mekâsib-i sahtın lezzeti dimâğında kalup, Cerde askerinin güzergâhı olan mahallerin neşîb ve firâzında kabîle ve aʿvânıyla müterassıd-ı fursat olmuşidi. Cerde Başbuğu Vezîr ʿAbdurrahmân Paşa, bu sene-i mübârekede ʿâdetden ziyâde asker âmâde eyleyüp, Maʿan menziline vardıkda, 'Uneyze Şeyhi vesâtatıyla şakiyy-i merkūm uzakdan surre taleb ve: “Baʿzı ʿatîk surrelerimiz vardır, iktidârımız olur ise anı dahi isteriz” cevabıyle îmây-ı fitne vü şegab edüp, her ne kadar berü tarafdan sûret-i mülâyemet irâ'e olunduysa huşûneti müzdâd ve semt-i felâha daʿvet olundukça izhâr-ı nahvet ü ʿinâd ve ʿâkıbet Tâbût Korusu nâm merhalede Cerde askerine sedd-i râh olmak içün sevâd-ı cemʿiyyetini gösterüp, Cerdeci Paşa bu hâli müşâhede etdiği gibi askeri cenge igrâ ve yarım sâʿat zarfında eşkıyây-ı ʿUrbânı müzmahil ü ifnâ ve zemânıyla huccâca yetüşüp, kudûmünden kāfile-i hac istifâza-i hayât ve vukūʿ bulan nasr-ı ʿAzîz'den kesb-i meserrât eylediler. Bu haber-i behcet-eser şehr-i rebîʿulevvelin beşinci günü Der-i devlet-medâra vâsıl ve eşkıyâ-i ʿUrbân'dan ahz-ı sâr ü intikām maslahatı hâsıl olup, Âsitâne ve sâyir memâlik-i İslâmiyye'de mevcûd ehl-i nüsük ü tâʿat ve muʿtekifân-ı zevâyâ-yı ʿibâdet duʿây-ı bekāy-ı Şâhâne'ye muvâzabet eylediler.
Attribution
Citation:
"Vürûd-i haber-i selâmet-i huccâc ve beyân-ı muhârebe-i Vâlî-yi Şâm ve Trablus bâ-ʿUrbân-ı Hicâz", Ottoman Text Corpus, Merve Tekgürler, https://mervetekgurler.github.io/ottoman_text_corpus_website/items/ave1752_304.html
Item Details
Title:
Vürûd-i haber-i selâmet-i huccâc ve beyân-ı muhârebe-i Vâlî-yi Şâm ve Trablus bâ-ʿUrbân-ı Hicâz
Creator:
Ahmed Vâsıf Efendi
Date Created:
1172
Source:
Nevzat Sağlam
Format:
text/plain
Language:
ota