Nesl-i Çengîziyân'dan olup, bir müddetden berü Buhârâ ve Mâverâ'ünnehr ülkelerinde hükümrân olan hânların âhırı olan Feyzullah Hân'ın bundan akdem cevher-i rûhu zarf-ı bedenden münteziʿ ve külâle-i sülâlesi kâz-i hâdisât ile münkatıʿ olup, birer cihetle o dûdmâna irtibât u intisâb daʿvâsında olanlar hânlık mesnedine zafer-yâb olmak kasdıyla, ahadühümâ âhara kîne-sâz ve defʿ-i muʿârız u enbâz sevdâsıyla sû-be-sû fitne-perdâz olup, keşmekeş u muʿârazaları ceng ü cidâle müntehî olacağını Buhârâ [Ü4 208a – V 79a] halkı cezm ü tahkīk ve miyânelerini islâh u tevfîk irâdesinde oldular ise dahi, saʿy ü ikdâmları netîce-pezîr olmayup, encâm-ı kâr [mısra]: Yâ sitânem tâc u taht ve yâ dehem cân-ı ʿazîz kavliyle ʿâmil ve tavârık-ı zemâneden gâfil olanların cümlesini ehâlî-yi memleket defʿan li'n-nizâm iʿdâm u ifnâ ve matmûre-i hasrete tarh u ilkā eylediler. Bu sebeble memleket, hâkim-i kāsir ve bir mütesallit-ı kāhirden hâlî kalup, bu ise haşerât-ı nâsın tecâvüz ü teʿaddîsine ve icrây-ı ahkâm-ı şerʿiyyenin bi'l-külliyye taʿtîline bâdî olacağı bir emr-i bedîhî olup, binâʾen-ʿalâ-zâlik evlâd-ı emcâd-ı hazret-i Risâlet-penâhî'den bir seyyid-i sâhihu'n-nesebin hükümetini ʿulemâ ve eşrâf-ı memleket tercîh u ihtiyâr ve iki yüz on üç târîhinde Buhâra'da Nakīb-i sâdât olan ʿAbdürrahîm Hânı o mesned-i bülend ile kâm-kâr edüp, bu sebeble şûriş ü ihtilâl zâyil ve ehâlî miyânında intizâm-ı hâl hâsıl olmuşidi. Hân-ı mezbûr dahi iki sene kadar kâr-fermây-ı hükümet oldukdan sonra, ʿazm-i âhıret edüp, zikri sebkat edüp, müteveffâ Feyzullah Hân'ın Vezîr ve dâmâdı olan Mîr Maʿsûm Gāzî'ye ehâlî-yi Buhârâ ikbâl ü teveccüh ve etvâr-ı marzıyyesine nazaran Hânlık mesnedine liyâkatini bi'l-ittifak tefevvüh etmeleriyle, müşârun ileyhi Hân ve fermân-fermây-ı memâlik-i Özbekiyân eylediler. Ol dahi müddet-i kalîlede masrûʿ-ı ser-pençe-i mevt-i iztırârî olup, mâderi sâdât-ı Hüseyniyye'den olan oğlu ve Feyzullah Hân'ın nebîresi Mîr Haydar ki, [Nazm:] Nesl-i Cengiz, âl-i peygamber ʿazîz-i mısr-ı câh, Vâris-i Maʿsûm Gāzî, Mîr Haydar Pâdişâh. nakş-ı fass-ı hâtemidir. İsbât-ı vücûd ve taht-gâh-ı Buhârâ'ya kuʿûd eylediğini işʿâr zımnında Îş Mehmed Dîvân Bey'i ve merkūmun birâder-zâdesi [Ü4 208b – V 79b] Mehmed Yûsufu ʿatebe-i gerdûn-mertebe-i Şâhâne'ye ber-vech-i sefâret irsâl ve anlar dahi bu tarafa doğru şedd-i rihâl etmişler idi. Moskov diyârıyla Buhârâ miyânında vâkiʿ deşt-i kebîrde mütevattın kabâyil-i mutlaku'l-ʿinândan Kazak tâyifesi, merkūmları nehb ü tâlân ve yedlerinde mevcûd olan hedâyây-ı Mülûkâne'yi ahz ile kendülerini ʿuryân etmeleriyle, ne hâl ise Moskov diyârına pâ-nihâde ve kazıyye hudûdda bulunanlara ifâde olunup, tahsîl-i mâl-i menhûb zımnında bunları taʿvîk ve Moskovlu istirdâd ve tahsîlin imkânını bulamadıklarından, ahad-i tarafeyne ʿazîmetlerini teşvîk etmeleriyle, merkūm Îş Mehmed, birâder-zâdesi mezbûru ifâde-i hâl zımnında Buhârâ'ya ircâʿ u irsâl ve kendüsi Âsitâne-i saʿâdet'e gelüp, işbu şehr-i Rebîʿulâhır'ın yedinci Salı günü tertîb olunan Dîvân-ı ʿâlî'de ʿatebe-i ʿulyâya nihâde-i rûy-i meskenet ü istizlâl eyledi. Buhârâ tarafından sefâret nâmıyla vürûd edenlerin ekseri hılâl-i tarîkde nehb olunduklarını güzârende-i beyân ve baʿzıları bî-nâme vürûd eyledikleri dahi yâd-dâşt-ı erbâb-ı îkān olup, hâl böyle iken bile her biri mültefet-i Şehriyâr-ı gerdûn-bestat ve hatt u tirhâllerinde mazhar-ı birr ü mekremet olagelmişler idi. Sefîr-i mezbûrun ʿatebe-i Mülûkâne'ye ʿarz edeceği hedâyâ, dest-bürd-i erbâb-ı şekā olmuş ise dahi, yedinde nazar-ı iʿtibâra şâyân nâmesi olup, cihet-i vahdet-i İslâmiyye iktizâsınca melhûz-ı nazar-ı ʿâtıfet-i Şehriyârî ve Dîvân-ı ʿâlî'ye celb ile dâric-i süllem-i kâm-kârî olduğundan başka, ʿuzamây-ı devlet taraflarından birer defʿa Âsitâne-i saʿâdet nüzhet-gâhlarının birinde tertîb-i daʿvet ve birer hediyye iʿtâsıyla icrây-ı lâzime-i mürüvvet kılınmak husûsu dahi irâde olunup, ibtidâ [Ü4 209a – V 80a] Sadrıaʿzam hazretleri ve baʿde-zâlik Şeyhulislâm Efendi hazretleri ve ʿale't-teʿâkub sâyir-i erkân-ı Saltanat, sefîr-i mûmâ ileyhe mükellef ziyâfet edüp, birer hediyye dahi tertîb ve bu vechile mûmâ ileyh tatyîb olundu. Buhârâ memleketinden düvel-i İslâmiyye ve sâyireye irsâl olunacak süferâ, ricâl-i devletlerinden olmayup, ümerâ silkine muntazam olmak hâhişinde olan baʿzı tüccâr, bu hıdmete ez-dil ü cân hâst-kâr olup, tavr-ı kadîm-i devletleri üzere mesârıf-ı sefâreti, sefîr bulunanlar bedenlerinden idâre etmek üzere sefârete me'mûr ve bu mukābelede merâtib ve devletlerinden bir pâye ile mezbûru mesrûr edegeldikleri mütevâtir ü meşhûrdur. Buhârâ Hâkimi tarafından Der-ʿaliyye'ye vürûd eden elçinin mübârek Rikâb-ı kamer-tâb-ı Husrevâne'ye takdîm eylediği hedâyâdır: Sorguçluk cîga ʿaded: 1200, mahfazasıyla tenzûy-ı Hıtâyî ʿaded: 4, Buhârâ-kârî dikme beyâz zer-dûz tob: 1, kālîcelik şâl ʿaded: 1, bir cubuğu neftî ve bir cubuğu sarı çiçekli beldâr şâl ʿaded: 1, bir cubuğu sarı ve bir cubuğu göğez beldâr şâl ʿaded: 1, göğez zer-beft tob: 1, turuncu zer-beft tob: 1, elvân istofa donluk ʿaded: 4, beyâz zer-beft tob: 1, neftî zer-beft tob: 1, çây sandık ʿaded: 5, mürekkeb-i Hıtâyî ʿaded: 1.