Yafa'da [Ü4 162a] ikāmet eden [V 33a] Vezîr Mehmed Paşa'nın mansıbı tarafına ihrâcı tasavvur ve Yafa ve Gazze gümrüklerinin zabtına zevât-ı müteşahhısadan birinin taʿyîni tefekkür olunduğuna binâʾen, Baş-bâkī Kulu bulunan İsmâʿîl Ağa'nın mukaddemâ o cânibde Gümrük Emâneti'yle ikāmeti ve cümle ile hüsn-i ülfet ü muʿâşereti zebân-güzâr ve o tarafa me'mûriyyeti, müstasveb-i kâr-âzmudegân-ı rüzgâr olduğundan, muntasıf-ı Receb'de Yafa ve Gazze gümrükleri ʿuhdesine tefvîz ve tevcîhâta dek bi'l-vekâle mansıbını idâre ve hâsılâtını havâle etdiği mahalle teslîm etmek şartıyla Cizye Baş-bâkī Kulu İbrâhîm Ağa bi'l-vekâle yerine taʿvîz olundu.
Taraf-ı vâzıhu'ş-şeref-i hazret-i Sadraʿzamî'den baʿzı tahrîrât ile İran cânibine taʿyîn olunan Mahmûd Efendi'ye, tevcîhâtda zabt etmek şartıyla muvakkaten Hâslar Mukātaʿacılığı tevcîh ü ihsân ve gîsû-dâr-ı iʿtibârı dirahşân kılındı.
Tasdîk-nâmeler mübâdelesinde devleteyn süferâsı, yine devletleri tarafından olarak yek-dîgere takdîm-i hediyye resm-i kadîm olduğuna binâʾen, bundan akdem bu maslahat içün Devlet-i ʿaliyye tarafından Âmedî-yi Re'îsülküttâb olan Galib Efendi tarafına iki kıtʿa mücevher kutu ve girân-kıymet bir kıtʿa yüzük irsâl olunmuşidi. Mübâdele ʿakībinde zikr olunan kutuların birisiyle bir kıtʿa yüzük Umûr-ı Ecnebiyye Müdîri olup, mübâdeleye meʾmûr olan Talleyran'a ve dîger kutu ile o tarafda tedârük olunan mücevher kutu tercemânlara iʿtâ ve Baş-konsolos olan Bonaparta tarafından hîn-i vedâʿda yirmi bin guruş eder vasatı sûretiyle maʿnûn [V 33b] ve etrafı birlanta ile müzeyyen bir kutu, Efendi-yi [Ü4 162b] mûmâ ileyhe ihdâ olunup, o tarafdan raht-ı ikāmeti refʿ ile ʿinân-ı ʿazîmeti cânib-i Âsitâne-i saʿâdet'e irhâ eylediği haberi karʿ-ı semʿ-i evliyây-ı niʿamâ eyledi.
Musâlahadan mukaddem Rûsiyye ve İngilterelü ile muhârebe eden Fransa cenerallerinden “Brun” nâm şahıs Büyük Elçi taʿyîn ve ʿunvân u ihtişâm kasd olunarak iki
kıt'a beylik sefîne ile ʿazîmeti tahmîn olunup, Tolun iskelesinden hareketi, Bonaparta tarafından istiʿcâl ve ol dahi bir ân akdem ʿazîmeti iştigāl üzere olduğu sâmiʿa-res-i erbâb-ı redd ü kabûl ve İngilterelü ile Fransızlar bürûdet üzere olup, gayz-ı tarafeyn henûz zâyil olmadığı menkūl olup, tazmîn mâddesi fürûʿâtından olarak Bavyera Herseği'ne tahsîs olunan mahallerden “Basu” [باسو = Passau] nâm mevzıʿa Nemçe İmperatoru asker irsâl ve dâyire-i hükmüne idhâl ve Hersek dahi o havâlîden İmperator'a taʿyîn olunan mahallerin baʿzısını ahz u zabt ve tervîc edenlerin kuvvet ü miknetlerine istinâden nakz-ı şart edüp, Nemçelü'nün hılâf-ı mukāvele taʿarruz u müdahalesi Françe ve Rûsiyyelü'nün bi'l-ittifâk verdikleri râbıtaya muhıll olduğundan, askerini çekmek ve usûl-i nizâmlarından olan şart-ı tazmîne riʿâyet etmek husûsları Paris'de mukîm Nemçe Elçisi'ne tenbîh ü tahzîr ve ol dahi devletine kazıyyeyi tahrîr edüp, nizâm-ı mezkûrun hılâfına hareket İmperator'un hâric-i yârâ vü istitâʿatı olduğundan bi'z-zarûre askerini çekmek ʿârını ihtiyâr ile beyne'd-düvel hacil ü şerm-sâr oldu. [V 34a] Bonaparta'nın istidrâcı yevmen-fe-yevmen kabûl-i tezâyüd ve Baş-konsolosluk te'bîdine nizâm [Ü4 163a] verdikden sonra, kırallara mahsûs evzâʿ u dârât ile teferrüd eylediği ve İngiltere ve Fransız kavmi beyninde olan baʿzı nihânî, maʿlûm-i kāsî vü dânî olduğundan başka, tarafeyn gazatecileri yek-dîgeri kadh ü zemm ve bâ-husûs Bonaparta hakkında envâʿ-ı mesâvî vü kabâyihi ʿilâve vü zamm eyledikleri şuyûʿuyla bu vazʿ-ı garîb Bonaparta'yı müteʿessir ü dil-gîr ve fîmâ-baʿd İngiliz Gazetesi, Françe memleketine idhâl olunmamak tenbîhâtını mahall-be-mahall teşhîr eyledi. Galib Efendi'nin ser-zede-i sünûh olan hidmeti pesendîde vü müstahsen ve hakkında hûrşîd-i kâmilü'l-envâr-ı eltâf-ı Şâhâne tâb-efgen olup, fâyizi beş kîse bir sehm ile nemâdâr-ı hazz u nasîb ve sulh haberiyle tevârüd eden Tatar dahi bir sevb-i semmûr ve bin guruş ʿatıyye ve gümrükden yüz yirmi sâğ akça ile tatrîb olundu.
Havâdisât-ı müteferrika
Attribution
- Citation:
- "Havâdisât-ı müteferrika", Ottoman Text Corpus, Merve Tekgürler, https://mervetekgurler.github.io/ottoman_text_corpus_website/items/ave1794_767.html
Item Details
- Title:
- Havâdisât-ı müteferrika
- Creator:
- Ahmed Vâsıf Efendi
- Date Created:
- 1217
- Source:
- Hüseyin Sarıkaya
- Format:
- text/plain
- Language:
- ota