Şems-i tâbân-ı Nübüvvet, meşrık-ı meşiyyetden nûr-pâş-ı zulmet-i cehâlet olduğu hîn-i mülûk-i etrâfa daʿveti mutazammın menâşîr ve süferâ taʿyîn ve o hilâlde fermân-fermây-ı İran-zemîn olan melik-i dâll, da‘vet-i Hakk'a imtisâl etmediğinden mezzekallâhu mülkehüm tevbîhi ile mazhar-ı eşedd-i nekâl olup, o zemândan bu âna gelince Devlet-i İrâniyân gayr-i müstekarr ve eyyâm-ı kalîlede [Ü4 12b] intikālât-ı mülkiyye ile ser-i felâket-zedelerine isâbet eden seng-lâh-ı kazâ mazbût-ı defâtir-i erbâb-ı me'âsir olup, bu sebeb-i kavî ile şevket-i Kisreviyye'leri zâyil ü mürtefiʿ ve silsile-i nesebleri munsarım u münkatıʿ olmağla, devletleri eyâdî-yi mütegallibe ve bî-gâneye giriftâr ve memleketleri tâlân-ger-i müteşahhısân-ı rüzgâr ve bâ-husûs kureybü'l-ʿahdde Nâdir Şâh rebîblerinden Ağa Mehmed Hân teferrüd ve bir zemân hulüvv-i meydân sebebi ile izhâr-ı tecellüd edüp, anın dahi az vakit içinde câme-i ʿömrü köhne ve mînâ-serây-ı devleti müte'essir-i seng-sâr-ı rahne olup, Baba Hân müsâʿade-i [Ü3 88a] zemân ile bu hılâlde mâlik-i zimâm-ı İrâniyân olup, zabt-ı memâlik zımnında tek u pû ve hânân-ı ʿAcem'in ekserîsi tarafına inkıyâd u ser-fürû eylediği hâlde Şâhruh neslinden Zemân Hân nâm bir merd-i dilîr şöhret-gîr ve mülk-i Horâsân'ın ekser mahallerini teshîr eylediğine binâ'en, Baba Hân nâ-çâr asker-i cerrâr ile Horâsân cânibine ʿâzim ve hasmının kesr-i sevretine câzim olduğundan başka, Azerbaycân taraflarında râyiha-i hılâf-ı şemm eylediği hânları dahi istîsâl dâʿiyesiyle, oğlu ʿAbbâs-kulı Hân ile serdârı olan Süleymân Hân'ı on beş bin leşker-i sürh-ser irsâl edüp, müteneffisân-ı İrâniyân'dan sâbıkā Hoy Hânı olup, Bâyezîd'e altı sâʿat mesâfede vâkiʿ olan Mâkû Kalʿası'nda el-yevm mütehassın olan Caʿfer-kulı Hân bu tedârükün kendüye teʿalluku olduğunu idrâk ile müsteşʿir ü hirâsân olmağla, tarafına müncezib olan kabâyili beyne'l-ʿaşâyir kesret ile şöhret veren Haydarânlı ʿAşîreti'ne koşup, Bâyezîd yaylaklarına tesyîr ve mukābeleden ʿaczini fehm ile mütevessil-i dâmen-i Şehriyâr-ı kişver-gîr olup, âbâ vü ecdâdından [Ü4 13a] intikāl eden emlâkini Baba Hân yedinden intizâʿ u ifrâz yâhûd Memâlik-i Devlet-i ʿaliyye'de ikāmetiyçün bir mahall tahsîs olunmasını niyâz zımnında hâlâ Erzurum Vâlîsi Vezîr Battâl Hüseyin Paşa'ya Fârisiyyü'l-
ʿibâre bir kıtʿa mektûb tenmîk ve Bâyezîd Mutasarrıfı Mahmûd Paşa dahi vesâtat-ı cevâsîs ile keyfiyyet-i mezkûreyi tahkīk eyleyüp, sâlifü'z-zikr ʿaşâyir, Bâyezîd Sancağı'nda vâkiʿ kurâ ve mezâriʿa itâle-i dest-i gadr ve nehb ü gârât misillü harekâta cesâret ile fukarâ ve zîr-i destânı mübtelây-ı iʿtisâf u cevr eylediklerini ve bu bâbda ne vechile hareket lâzım ve Caʿfer-kulı Hân'a ne zemînde mektûb yazılmak mühimm olduğunu müşârun ve mûmâ ileyh [Ü3 88b] hâk-i adâlet-masîre arz etmeleriyle, İrâniyân ile rişte-bend-i istihkâm olan şurût-ı musâlahanın vâreste-i halel ü infisâm olması, matlûb-ı Hudâvend-i Dârâ-gulâm olduğuna binâ'en, hılâf-ı şurût-ı mühâdene ednâ vazʿ u hareket vukūʿundan tevakkī olunmak sûretinde Vezîr Battâl Paşa tarafına Kāyim-makām Paşa hazretleri tarafından kāyime tahrîr ve Bâyezîd Mutasarrıfı ve sâbıkā Hoy Hânı'nın gönderdikleri mektûblarına müşârun ileyh tarafından cevâb yazılmak ihtâr u tezkîr olunup, irâde-i devlet üzere gāyile-i mezkûre mündefiʿ ve vukūʿu muhtemel olan hadse-i mülkiyye zâyil ü mürtefiʿ oldu.
Havâdis-i İran
Attribution
- Citation:
- "Havâdis-i İran", Ottoman Text Corpus, Merve Tekgürler, https://mervetekgurler.github.io/ottoman_text_corpus_website/items/ave1794_491.html
Item Details
- Title:
- Havâdis-i İran
- Creator:
- Ahmed Vâsıf Efendi
- Date Created:
- 1215
- Source:
- Hüseyin Sarıkaya
- Format:
- text/plain
- Language:
- ota