Havâdis-i ʿIrâk ve İran-zemîn

Hıtta-i Bağdâd-ı dâru's-sedâd mücâvir-i memleket-i İran olduğuna binâʾen, şâhlarının birisi tahsîl-i teferrüd ü istiklâl ve ʿAcem halkı emr ü nehyine imtisâl eyledikleri hâlde, vülât-ı Bağdâd taraflarından hediyye irsâliyle Şâhlık tebrîği muʿtâd olup, binâ-berîn Baba Hân lakabıyla kesb-i câh eden Feth-kulı Şâh Ülke-i İran'ı muʿârız u müzâhimden tasfiye ve Şâhlık mesnedine suʿûd ile ser-keşân-ı İran'ı teʾdîb ü terbiye eylediği mütehakkak olmağla, hâlâ Bağdâd Vâlîsi Vezîr Süleymân Paşa, Şâhlık tebrîğini mutazammın hediyyeye mashûb bir kıtʿa mektûb tahrîr ve müteʿayyin âdemlerinden [Ü1 229b] biriyle Şâh-ı müşârun ileyh cânibine tesyîr etmişidi. Âdemîsi ʿavdet ve Şâh tarafından getürdüğü cevâb, vusûl-i hedâyâdan ve levâzım-ı dostîye riʿâyetden ʿibâret olup, sefîr-i merkūmdan ahvâl ü etvâr-ı Şâh istiknâh olundukda, Şâh-ı müşârun ileyh oğlu ʿAbbas Mîrzâ ile ʿammi-zâdesi Kacar Süleymân Hân'ı hıfzan li'n-nizâm otuz bin kadar Aʿcâm ile Azerbaycân'a ve kendüsi, Kandehâr Şâhı Zemân Şâh üzerine bizzât revâne olduğun takrîr ettiğini Vezîr-i müşârun ileyh tahrîr eylediğinden gayri, İmâm ʿAli ve İmâm Hüseyin radıyallâhu ʿanhümâyı ziyâret arzûsuyla müteveccih-i deşt-i Kerbelâ olan vâlidesi maʿiyyetine Hemedân Hâkimi'ni bin kadar süvâriyle taʿyîn edüp, işbu Muharrem gurresinde reʾs-i hudûda vusûl ve baʿdehû Bağdâd'a duhûl edüp, bir mahall-i münâsibe iskân ü îvâ ve hakkında [Ü3 19b] resm-i hoş-âmedî icrâ olundukdan sonra, Mihmândâr taʿyîni ve yollarda lâzım gelan zehâyir tertîbi ʿakabinde Meşhedeyn tarafına ʿazîmet ve baʿde'z-ziyâre ʿavdet ve memleketi tarafına ricʿat eylediğin ve vülât-ı Bağdâd mugāletâtından olarak Kandehâr ʿavdetinde bi'n-nefs Şâh hâk-i Meşhedeyn'e vazʿ-ı cibâh etmek kasdında olduğu lisânından istimâʿ olunduğun tahrîr ü işâret eylediğinden gayri, kirâren ve mirâren ahvâl ü keyfiyyatları icmâl ü tafsîl olunan Vehhâbîler'in zûr-bâzû-yı Devlet-i ebed-müddet ile musâlaha ʿakdine meyl ü rükûnları ve birkaç defʿa recây-ı emân ile mebʿûsları gelüp gidüp, harekât-ı rediyyeden ferâğ u sükûnları rû-nümûn olup, merkūmların üzerlerine hareket ü hücûm dahi ʿan-asl inkifâf-ı mazarrat ve insırâf-ı hasâretlerine mebnî olup, ol vechile garaz hâsıl ve semt-i salâha mâyil olduklarına binâʾen, fîmâ-baʿd cânib-i Hicâz ve ʿIrâk'a teʿaddî ve ʿaşâyir ü kabâyili ifsâda tesaddî [Ü1 230a] etmemek sûretinde ʿakd-i şurût-ı musâlaha kılınup, bu defʿa muhârebeten mazbût-ı eyâdî-yi Bağdâdiyân olan Lahsâ Şehri kemâ-kân Vehhâbiyân'a teslîm ve müşârun ileyhin kethudâsı olan Mîr-i mîrândan ʿAlî Paşa o havâlînin umûrunu kemâ-yenbagī tanzîm ile Bağdâd'a ʿavd u kufûl eylediğini müşârun ileyh bu defʿa terkīm edüp, cânib-i Hicâz ve ʿIrâk'da birkaç seneden berü ser-zede-i zuhûr olan fitne-i Vehhâbiyân ʿavn-i Melik-i Müsteʿân ile mütevârî-yi perde-i nisyân olup, müşârun ileyhin bu bâbda sebkat eden hidmeti mebrûr ve saʿyi meşkûr olup, tahsîni şâmil tahrîrât ile iltifât-ı devlete nâyil oldu. [Ü3 20a]
Attribution
Citation:
"Havâdis-i ʿIrâk ve İran-zemîn", Ottoman Text Corpus, Merve Tekgürler, https://mervetekgurler.github.io/ottoman_text_corpus_website/items/ave1794_388.html
Item Details
Title:
Havâdis-i ʿIrâk ve İran-zemîn
Creator:
Ahmed Vâsıf Efendi
Date Created:
1214
Source:
Hüseyin Sarıkaya
Format:
text/plain
Language:
ota