Efendi-yi müşârun ileyh mevâlî-yi ʿizâmdan Kırımî ʿOsmân Efendi merhûmun bin yüz kırk üç târîhinde sulb-i pâkinden gehvâre-zîb-i ʿâlem-i hestî olup, teraʿruʿ-i eyyâm-i şebâb ile bâliğ-i derece-i temyîz-i su’âl ü cevâb oldukda, kesb-i meʿârife dâmen-çîn-i himmet ve az vakit içinde nokta-i merkez-i meleke vü kābiliyyet olup, altmış iki târîhinde vâkiʿ imtihânda es'ile-i fuhûl-i ʿulemâya cevâb-dâde ve aʿle'l-eʿâlî iʿtibârıyla yed-i istihkākına ruʼûs-ı tedrîs nihâde ve seksan altı senesinde Îrânî-zâde Es'ad Efendi'ye Tezkireci olup, mahdûmunun tevcîh-i kazâ ve fasl-ı da'vâda medhûliyyeti hasebiyle, ʿazl-i nâ-be-hengâma giriftâr olması bi't-tabʿ Sâhib-i tercemeye dahi sebeb-i idbâr ve Limni Cezîresi'ne tagrîb olunup, “Gayrî cenâ ve ene'l-muʿâtebü fiküm. Fe-keʼennenî sebbâbetü'l-müteneddim” beyt-i meşhûrunu inşâd ile mütehammil-i gusas-ı rûzgâr olmuşidi. Bir müddetden sonra ıtlâk ve seksan sekizde Haremeyn Müfettişliği ile ve altı mâh murûrunda Kuds-i şerîf Mevleviyyeti ile ser-i iʿtibârı müvâzî-yi [Ü2 166b] felek-i mukarnes-tâk kılınmışidi. [Ü1 154a] Doksan dörtde Mısır'a Kadı olup, ʿulemây-ı Ezher ile tarh-ı encümen-i ebhâs ve tahkīkāt ü tedkīkāt-ı ʿilmiyye ile
ilzâm-ı kudemâ vü ehdâs edüp, Yeğen Paşa ile mukaddemâ muʿârefesi olmak hasebiyle kadrine hürmet ve bir nev' taltîf ü ikrâmına kasd ü niyyet eyleyüp, Mısır'dan Medîne Kazâsı'nı zabt etmek emr-i şerîfini tahsîl ve hakkında lâzime-i hukūku tekmîl ve inkızây-ı müddetden sonra İstanbul'a gelüp, ders ü ifâde ile meşgûl ve iki yüz ikide Pâye-i Anadolu ile Ordu Kadısı nasb olunup, sefere ʿazîmetle Sofya'ya vusûllerinde Sadr-ı vakt bulunan Yûsuf Paşa müşârun ileyhin teʿayyün ü iştihârına hased ile ʿazlini tahrîr ve Mağnisa'ya nefyini takrîr etmekle, Mağnisa'ya bi-tarîkı'n-nefy tesyîr olunmuşidi. İki yüz üçde cülûs-ı hümâyûn vukūʿ bulup, birer takrîb kayd-ı iclâya giriftâr olanların sebîlleri tahliye olunmak irâdesine mebnî bunlar dahi Âsitâne'ye ʿavdet ve iki yüz dört Şevvâl'inde bi'l-fiʿl Anadolu Sadâreti'yle ihrâz-ı dest-mâye-i kadr ü menzilet eylemişidi. Sene-i merkūme Zilkaʿde'sinde Rumeli Sadâreti'yle kâm-ver ve tekmîl-i müddet-i isrinde altı ay müddet ile muvakkar olup, iki yüz dokuz Muharrem'inde "İnne'l-efâzıle mecbûlûne bi'l-mihen" mefhûmu üzere hakkında erbâb-ı siʿâyet takdîm-i mugālata ile tahrîf-i kalb-i veliyy-i niʿmet etmeleriyle, Güzel-hisâr'a nefy olunup, çok geçmeden deryây-ı merhamet-i Pâdişâhî mütemevvic ve ıtlâk ile nakd-i iʿtibârı kemâ-kân râyic olup, iki yüz on gurre-i Receb'inde sâniyen Rumeli Sadâreti'ni [Ü2 167a] tezyîn ve baʿde'l-infisâl ʿâzim-i semt-i huld-i berîn oldu.
Müşârun ileyh ʿallâme-i Rûm, bahr-i zehhâr-ı mantûk u mefhûm, nâdire-i zemân ve yegâne-i devrân, sıfat-ı memdûhe-i sehâ ile meşhûr ve hüsn-i hulk u seciyyetle mezkûr olup, [Ü1 154b] vefâtına dek ekser evkātı tahrîr ü tedrîs ile güzâr eylediğinden, aʿyün-i ebnây-ı cinse hâr görülüp, taraf taraf ʿilmine reşk ü hased ve ile'l-ân kadh ü zemmi semtine dest-i tetâvülü medd etmişlerdir. "Ve lâ-terâ li-liʾâmi'n-nâsi hüssâden". Ancak müşârun ileyh ʿakl
ü fikr-i sahîh ile temyîz-i melîh ü kabîha muktedir iken dâd ü sitedinde terk-i mübâlât ve ashâb-ı hukūku ‘ukde-i mattâl ile giriftâr-ı muʿânât eylediğinden fazla, sabr u şekîb-i lâzimesine riʿâyetden kāsır olup, dil-rîş olduğu efrâd ve müteʿayyinân-ı nâs itlâk-ı lisân ile cerîhü'l-cenân ve sevretinden nihânî tersân olarak aʿdâsı her tarafdan zevâl-i şöhretine nigehbân ve tarîkı ricâlinden kati çok câhil ü nâdân mevtiyle dil-şâd ü ferhân oldular; tecâvezallâhu 'an seyyiʾâtihi.
Terceme
Attribution
- Citation:
- "Terceme", Ottoman Text Corpus, Merve Tekgürler, https://mervetekgurler.github.io/ottoman_text_corpus_website/items/ave1794_231.html
Item Details
- Title:
- Terceme
- Creator:
- Ahmed Vâsıf Efendi
- Date Created:
- 1211
- Source:
- Hüseyin Sarıkaya
- Format:
- text/plain
- Language:
- ota