[introduction to metin cild-i sani]

[Ü1 1b] Bismillâhirrahmânirrahîm Li-muharririhî: İlâhî! Tâ debîrân-ı cihân-ı elvâh-ı ezmâne, Yazarlar zer-i kalemle mâ-cerây-ı rubʿ-meskûnu, Hemîşe raşha-i mîzâb-ı kilkim bâğ-ı devletde, Küşâde eyleye, gül-gonce-i tabʿ-ı hümâyûnu Sunûf-ı hamd ü sipâs ve ulûf-i şükr-i bî-kıyâs, revân-bahş-ı melâ'ike vü nâs ve tasarruf-fermây-ı kuvâ vü havâss olan cenâb-ı Hallâk-ı enfes ü âfâk ve Mâlikü'l-mülk-i ʿale'l-ıtlâka şâyândır ki, cümleten vekāyîʿ-i mâzîye ve kātibeten ahvâl-ı âtîye irâdet-i ezeliyyesine menût ve idâre-i mülk ü millet ve intișâr-ı ʿadl ü siyâset takdîr-i mümteniʿü't-tağyîrine vâbeste vü merbût olup, “Küntü kenzen mahfiyyen fe-ahbabtü en uʿrafe” mefhûmu üzere zât-ı mukaddes ü ecellini bildirmek içün aʿyân-ı mümkinât ve eczâ-yı kâ'inâtı halk u îcâd ve nevâhî vü evâmirini vâsıta-i nâmûs-ı ekber ve bi-tarîkı'l-ilhâm rusül ü enbiyây-ı kirâma îhâ vü irfâd edüp, güm-kerdegân-ı vâdî-yi dalâlet ve gavta-hârân-ı deryây-ı cehâlet olan efrâd-ı nâsı dalâlet-i bâhirü'l-hidâyeleriyle tarîk-ı Hakk'a irşâd ve bâ-husûs peygamberimiz Muhammedü'l-Mustafa [Ü1 2a] aleyhi efdalü't-tehâyâ hazretlerini mûcib-i kamʿ-ı usûl-ı küfr ü ʿînâd ve vesîle-i defʿ-i şerr ü fesâd edüp, bünyân-ı rasînü'l-erkân-ı şerîʿat-ı garrâsını ilâ-yevmi't-tenâd [Ü2 2a] bâkī vü müstemirr ve Hulefây-ı Râşidîn ve mülûk-ı ʿadâlet-karîni himâyet, beyza-i İslâm ve zabt u rabt-ı hâss u ʿâmm içün erîke-i ʿazîzü'l-menâl-i Hılâfet ü Saltanat'da mütemekkin ü müstekarr eyleyüp, mülûk-ı Âl-i ʿOsmân'ı “Ve-lekad ketebnâ fi'z-zebûri min baʿdi'z-zikri enne'l-arza yerisühâ ʿibâdiye's-sâlihûn” işâret-i nassıyla tebşîr ve zebân-ı güher-nisâr-ı Risâlet-penâhî'den “Fe-niʿme'l-emîr" eser-i dil-pezîriyle kadr ü şânların terfîʿ ü tevkīr eyledi. Ammâ baʿdü maʿlûm ola ki, âsâr-ı selef, mâ-bihi'l-iʿtibâr halef olmak haysiyyeti ile hılkat-ı âlem ve fıtrat-ı nevʿ-i benî âdemden bu âna gelince vukūʿ-yâfte olan havâdis-i dühûr ve vekāyiʿ-i cumhûr hînen-baʿde-hîn tertîb-i aʿvâm ü sinîn üzere zabt u tedvîn olunup, mezâyâsından niçe fevâyid-i mülkiyye istinbât ve me'âlinden gûnâ-gûn cevâhir-i tedâbîr ü ârâ iltikāt olunup, ezmân-ı mütetâvilede sûret-nümây-ı vukūʿ olan ahvâli icmâl ü tafsîl ve gāyib ʿani'n-nazar olan umûr-ı ʿâmmeyi hâzır fi'l-vücûd menzilinde tasvîr ü temsîl etdiği içün mülûk u selâtîn bu fenn-i celîle rağbet ve etvâr-ı düvel ve âsâr u ahvâl-i milele vukūf ile cerh u taʿdîl-i esbâb-ı Saltanat ederler idi. Hâlâ evreng-zîb-i Hılâfet ü bahtiyârî ve zînet-bahş-ı tâc-ı devlet ü kâm-kârî, nükāve-i dûdmân-ı ʿOsmânî, vâris-i taht-ı Süleymânî, bedr-i münîr-i âsumân-ı celâdet ü şecâʿat, cevher-i nâ-yâb-ı maʿden-i hilm ü mürû'et, el-mücâhidü fî sebîlillâhi bi-nefsihî ve mâlihî, el-mukavvî-yi ce'ş-i ceyşihî, bi-ʿatâ'ihî ve nevâlihî, illâ ve hüve's-Sultân bin es-Sultâni's-Sultân Selîm Hân bin es-Sultân Mustafa Hân bin es-Sultân Ahmed Hân ce ʿallâhu aʿvâne saltanatihî [Ü1 2b] mansûrah ve aʿdâ'e devletihî makhûrah, mâ-dâmeti'l-emâkinü maʿmûrah ve süyûfe'l-Hakkı ʿalâ mefârıkı ehli'z-zeyğı meşhûrah [Ü2 2b] hazretleri dahi eser-i eslâfa iktidâ ve mir'ât-ı cihanda rû-nümâ olan temâsîl-i ahvâl-i kâ'inâtı seyr ü temâşâ buyurup, [mısraʿ]: Ve-li'l-mâzî li-men bakıye iʿtibâru me'âliyle mâzîden mecârî-yi hâli ve hâlden mevârid-i istikbâli istidlâl ve bu sebeble derc-i zihn-i tâb-nâkları dürer-i hikmet ile mâl-â-mâl olup, zemân-ı saʿd-ı iktirânlarında dahi vâkiʿ olan ahvâl ü âsârın tertîb ü te'lîf ve cemʿ u tasnîfine irâde-i menâyih-ifâde-i Mülûkâne'leri te'alluk eylediğine binâ'en, cülûs-ı hümâyûn-ı meymenet-makrûnlarından bin iki yüz dokuz senesi evâ'iline dek levhâ-tırâz-ı sünûh olan vekāyiʿ-i Devlet-i ʿaliyye'leri kalem-i Bende-i bî-mikdârlarıyla tahrîr ve o hilâlde ber-muktezâ-yı takdîr-i hakīkati zîrde tastîr olunacak şîve ile hıdmet-i mezkûreden munfasıl ve kemâ-fi'l-evvel Enverî Efendi'ye bu hıdmet muttasıl ve çok geçmeden mûmâ ileyh “İrciʿî” emrine imtisâl ve cinâs-ı nâkıs ile mahlasda münâsebet-i lafziyyesi olan Nûrî Halîl Bey vakʿâ-nüvîslik ʿunvânıyla bir zemân âzmâyiş-i makāl edüp, bu esnâda mîr-i merkūm dahi merhûm olmağla, tekrâr hıdmet-i mezkûra ʿuhde-i ʿÂcizânem'de karâr-gîr ve hâme-i beşâret-i ʿallâme, nazm: Ân-râ ki, hest-i devlet-i câvîd-i râh-ber, Bâşed hemîşe Vâsıf, Şâh-ı melek-siyer. neşîdesini nüvişte-i tâk-ı zeberced-fâm-ı çarh-ı esîr edüp, bi-hasebi'l-me'mûriyye cild-i evvelimize sânî olarak bin iki yüz dokuz senesi evâ'ilinden, on üç senesi Ramazân'ı gāyetine dek Halîl Bey'in yazdığı vekāyiʿ-i rûzgâr-ı ber-dest-gâhın kumâşı ve ber-maʿden-i cevher-i ziyâ-pâşı olmak üzere evcez-i taʿbîr ve ahsen-i takrîr ile müceddeden nüvişte-i sahâyif-i edvâr kılınup, vâkıf olmadığı serâyir ve zafer bulmadığı [Ü1 3a Ü2 3a] me'âsir idrâcıyla inşâ'allah takdîm-i ʿatebe-i ʿulyâ ve ʿarz-ı üsküffetü'l-bâb-ı Dergâh-ı vâlâ kılınur. Ve es'elullâhe en yahfeza kalemî mine't-tuğyân ve eʿûzü bihî mine'l-kizbi ve'l-bühtân. İnnehû veliyyü'l-cûdi ve'l-ihsân
Attribution
Citation:
"[introduction to metin cild-i sani]", Ottoman Text Corpus, Merve Tekgürler, https://mervetekgurler.github.io/ottoman_text_corpus_website/items/ave1794_001.html
Item Details
Title:
[introduction to metin cild-i sani]
Creator:
Ahmed Vâsıf Efendi
Date Created:
1209
Source:
Hüseyin Sarıkaya
Format:
text/plain
Language:
ota