Dergâh-ı ʻalî kapucu-başılarından İznikī ‘Ali Bey'in baʻzı muhassenâtı ve hıdmet-i Devlet-i ʻaliyye'ye liyâkatı bi'l-vâsıta sem‘-i hümâyûna ilkā ve hakkında ʻâtıfet-i Cihân-bânî rû-nümâ olmağla, Kapucular Kethudâsı olan Çayır-zâde İbrâhîm Ağa ‘azl ve mîr-i mûmâ ileyh yerine vasl olunduğundan başka yevm-i mezkûrda Küçük Mîrâhûr olan Hüseyin Ağa maʻzûl ve Zühdü Bey hıdmet-i mezkûre ile nâyil-i eʻazz-i me'mûl oldu.
Battâl-zâde Nûrî Mehmed Paşa ‘Ayntâb aʻyânı iken bir takrîb Mîr-livâ ve doksan dokuz senesinde Mîr-i mîrânlık ile kâm-revâ olmuşidi. Voyvodalık ʻuhdesinde olmak takrîbi ile ‘Ayntâb'da ikāmeti tecvîz ve giderek Paşa-yı mûmâ ileyh kuvvet ü kudret kesbi ile livâ’-i şekāveti tahrîk ü tehzîz etmekle, ehâlî-yi memleket refʻini irâde ile civârda vâki‘ Kilis Mutasarrıfı Daldaban-zâde'yi da‘vet ve ol dahi da'vetlerine icâbet ve hadden bîrûn eşrâr-ı nâs ile dâhil-i memleket oldukda, Nûrî Paşa mecâl-i ikāmet bulamayup firâr ve Daldabanoğlu dahi "Rahimallâhu'n-nebbâşe'l-evvel" kazıyyesini âşikâr etmekden nâşî ittifâk-ı erâzil-i nâs ile sâkin olduğu mahall basılup, i‘dâm u izâle olunduğu haberi Paşa-yı merkūma münʻakis oldukda ‘Ayntâb'ı muhasara ve îkād-ı nâyire-i müşâcere edüp, Haleb yolunu sedd ve iyâb u zehâb üzere olan tüccârın emvâline [127a] medd-i yed eylediği mesmû‘-ı Şehriyârî oldukda i'dâmına irâde-i kātiʻa teʻalluk edüp, Kapucu-başılardan ‘İzzet Ahmed Paşa-zâde
ʻasâkir-i etrâf ile üzerine me'mûr olmuşidi. ʻAdem-i mukāvemetden nâşî Paşa-yı merkūm firâr ve sâbıkā Mısır Vâlîsi ʻAbdî Paşa'ya varup, ıstılâhât-ı Mısriyye üzere "Ene fî-'ırzike" mekālini zebân-âver-i tekrâr edüp, seyyi'ât-ı sâbıkası ʻafv olunmak bâbında müşârun ileyh tarafından Derbâr-ı ʻatûfet-medâr'a ʻarz-ı hâl vârid ve baht-ı sahtı müsâʻid olup, bu varta-i hevl-nâkdan tahlîs-i nefs ve fakat Sivas Kalʼası'nda habs olunmuşidi. Bu beliyyeden istihlâsı zımnında tekrâr müşârun ileyhin recâ-nâmesi zuhûr ve maʻan sefere ʻazîmeti bâbında ʻafv olunup, me'mûriyyetini nâtık emr-i ʻâlî şeref-sudûr olmuşidi. O esnâda ʻAbdî Paşa fevt ve Paşa-yı mûmâ ileyh dahi ʻAyntâb'a girüp, ahz-ı intikām dâʻiyesiyle hılâfında olanlar ile ʻarbedeye başlayup hôd-be-hôd temennî-yi mevt etmekle tekrar hakkında emr-i kazâ-mazâ cereyân ve ʻÂyntâb Kalʻası'na tehassun edüp, birkaç mâh müdâfaʻaya sarf-ı tüvân etmişiken, menâʻat-ı kal'a kuvvet-i Pâdişâhî'ye mâniʻ u hâciz olmayup, me'mûrların baʻzısı kalʻaya fürce-yâb-ı duhûl ve merkūm küşte-i seyf-i meslûl oldu.
Hubûbât Nâzırı olan Monlâcık-zâde ʻAtâ'ullah Efendi bi-hasebi't-tarîk Mekke-i mükerreme Kadısı olup, hidmeti hâlî kalmağla Kuds-i şerîf'den munfasıl İsmaʻîl Paşa-zâde Mehmed Bey hubûbâta Nâzır-ı müstakıll oldu.
Pepekî Hasan Efendi Ordu-yi hümâyûn'dan vürûd ve birkaç günden sonra mübtelâ-yı ʻillet-i vücûd ve bu esnâda dâyire-i hestîden mefkūd oldu.
Müşârun ileyh birkaç defʻa Defterdar ve Vezîr [127b] Kethudâlığı'yla nâm-dâr olup, kaviyyü'ş-şekîme ve şedîdü'l-ʻarîke bir şahs-ı turfe-reftâr olduğu zâhir ve mukaddemâ baʻzı ahvâli nigâşte-i sahâyif-i me'âsir olmağla, evzâʻ-ı müştehiresi ihtisâr ve küllden cüz' beyânıyla san'at-ı iktifâ ihtiyâr olundu. Elsine-i nâsda cûd-i sehâsı mütevâtir ve erbâb-ı fakr u fâkaya iʻâneti mütekâsir olduğu dâyir olup, ancak, nazm: Lâ tahmedenne ibne ʻibâdin ve in hetalet,
Kefâhü bi'l-cûdi hattâ ahcele'd-dîmâ,
Fe inne-hâ hetarâtün min vesâvisihi,
Yu'tî ve yemne'u lâ buhlen ve lâ keramen.
mefhûmu üzere mûmâ ileyh galat-ı bahş ve bâzgûne-i nakş bir merd-i müşevveş idi.
Tecâvezallâhü ‘an-seyyiʼâtihî.
Filibe Kasabası'nda merfûʻu'l-Vezâre mukīm olan Mikdâd Ahmed Paşa ve Canik taraflarında olan Battâl Paşa-zâde Hayreddin Paşa'nın izâle-i vücûdları muktezayât-ı vakt ü hâlden idügi ‘atebe-i ‘ulyâya inhâ olunduğuna binâ’en ikisi dahi i‘dâm ve ser-i maktûʻları mevzû‘-ı siyaset-gâh-ı gerden-keşân-ı enâm oldu.
Mora Vâlîsi olan Cezâyirli Kethudâsı Vezîr ‘Ali Paşa'nın zulm ü teʻaddîsi şöhret-gîr ve hakkında birkaç defa rikʻa-i iştikâ olunup, rahmen li'l-‘ibâd te’dîbi cây-gîr-i zamîr olmuşidi. İşbu Cumâdelâhıre'de müşârun ileyh Anabolu Kal‘ası'nda habs olunup, cânib-i mîrîye iki bin kîse mikdârı deyni olduğundan istîfâ-yı deyn ‘akabinde ıtlâk olunacağı tarafına işrâb olunmuşidi. Ancak müşârun ileyhin Tunus tarafında ‘alâka-i külliyesi olup, mevcûd u müddeharını Tunus'a ve ‘an-asl dâd ü sited üzere olduğu Efrenc tüccârına vedî‘a edüp, mevcûdunda mâl olmadığından başka deynini edâda dahi izhâr-ı 'acz etmekle habsde ibkā olunmuşidi. Müşârun ileyh hakkında olan gayzın netîcesi vahîm olduğunu endîşe edüp, mahbesden firâr ve bir müddetden
sonra Toşkana tarafından haberi gelüp, müşârun [128a] ileyhin te'dîb ü takrîʻi lâzım geldiğinden nefy ü tevbîh ile icrâ-yı siyasete ibtidâr olundu.
Vukū'ât-ı müteferrika ve i'dâm u tenkîl-i baʻzı kesân
Attribution
- Citation:
- "Vukū'ât-ı müteferrika ve i'dâm u tenkîl-i baʻzı kesân", Ottoman Text Corpus, Merve Tekgürler, https://mervetekgurler.github.io/ottoman_text_corpus_website/items/ave1789_194.html
Item Details
- Title:
- Vukū'ât-ı müteferrika ve i'dâm u tenkîl-i baʻzı kesân
- Creator:
- Ahmed Vâsıf Efendi
- Date Created:
- 1206
- Source:
- Yavuz Bülbül
- Format:
- text/plain
- Language:
- ota