Erbâb-ı bâtından baʻzıları der ki fahşâ' ü münkeri irtikâb eden, dîne hıyânet etmiş olur. Hâyin ise hâyif olur. Bu sebebdendir ki meydân-ı kâr-zârda ‘asker-i İslâm pâydâr olmuyorlar. Zirâ kuvvet-i kalb pâydârlığı müstelzim ve havf ü haşyet-i tezelzülü müstevcibdir. Bu sûretde şeʻâyir-i İslâmiyye üzere harekete riʻâyet ve vakt ü hâle nazarân tekmîl-i esbaba mübâşeret, mûcib-i fevz ü nusrat olacağı zâhirdir. Ve ru'esâ-yı 'asâkirde şecâʻat-ı tabîʻiyye bir hâlet-i zâyidedir ki, cübn ile gazab beynindedir. Serdâr-ı ‘asker her ne kadar şecîʻ olursa dahi bir yâhûd iki gāyetî on âdem ile mukāvemete kādir olur. O kadar âdem itlâfıyla heyet-i mecmû‘-ı düşmene teferruk ve tetarruku ‘aklen müstahîl görülür. Bu takdîrde ru’esâ, ehl-i tedbir ve bülend-himmet ve sahîhü'l-fikr olmak lâzımdır. Tâ ki hidâyet-i nûr-‘akl ile tenvîr-i deyâcîr-i umûr edüp, düşmenin edevât-ı harbiyesine mukābele ve sunûf-ı ‘askeriyyeyi yerlü yerinde kānûn-ı muhârebe üzerine taʻdîl ü müdâvele eyleye. Ve bi-hükm-i: İnnallahe ye’mürüküm en-tü’eddīi'l-emânâti ilâ ehlihâ her emir ehline tefvîz olunmak lâzımdır tâ ki, erbâb-ı istihkāk u ehliyyetin kalbi fâsid ve metâ -1 şevk u himmeti kâsid olmaya. Zîrâ esâgır-ı ‘ummâla ekâbir-i aʻmâl-i siparişi, mûcib-i ihtilâl-i Devlet ve nâ-ehl ü enzâzla ‘azâyim-i umûr taklîdi mûcib-i fesâd-1 memleketdir.