Paşa-yı mûmâ-ileyhin Bağdad vâlîsine sâbıkā hizmeti olup bi-hasebi'taʿalluk zümre-i mîrimîrâna idhâl olunmasını birkaç defʿa der-i devlet-medâra inhâ ve bast-ı yed-i ricâ edüp iltimâsı müsâʿadeye makrûn ve mûmâ-ileyh iki tuğ ile memnûn kılınmışidi. Bir müddetden sonra Abdülcelîl-zâde'den Bağdad vâlîsi şikâyet ve kutr-ı ʿIrâk'ı ecânibden istisgā niyyeti ile sû'-i hâlini arz u işâret birle çırağ-ı hassı olan paşa-yı mûmâ-ileyhi Musul beylerbeyisi etmeğe hasr-ı matlab ve tahrîrât-ı peyderpeyî irsâliyle irtikâb-ı tasdîʿ ve sû'-i edeb edüp ber-muktezâ-yı hâl ricâsına müsâʿade birle paşa-yı mûmâ-ileyh makziyyü'l-âmâl kılınmışidi. Musul'a gelüp ikāmet etdiği gibi celb-i mâl ve tanzîm-i hâl sevdâsına düşüp ahâlîden gasb u nehb etdiğine ʿadem-i kanâʿat ve taʿayyün ve iştihârına illet olan şahsa dahi muhâlefet birle aʿmâl-i Bağdad'dan İmâdiye üzerine hareket etmekle ahâlî-i İmâdiye gâfil bulunduklarından vâfir emvâl ve devâbblarını intihâb ve fukarâ ve zuʿafâyı giriftâr-ı selâsil ve ıstırâb eylediği hâlde ʿavdet ve o hilâlde ahâlî-i İmâdiye'den hâzır (260-a) olmayanlar bu musîbeti istimâʿ ve derhâl ihtişâd ve ictimâʿ ve paşa-yı mûmâ-ileyhe yetişüp istirdâd-ı mâl zımnında ifâde-i hâl etdiklerinde paşa-yı merkūmun nâr-ı gazabı zebâne-keş-i iştiʿâl ve der-ân sâʿat mübâşir-i harb ü kıtâl olup ahâlî dahi defʿ-i sâ'il sûretinde mukābele etmeleriyle esnâ-yı cengde paşa-yı mûmâ-ileyh maktûl ve hevâdârları menkûb ve mahzûl olup ahâlî-i İmâdiye emvâl-i mağsûbelerini tahsîl birle vilâyetlerine ʿavdet eyledikleri haberi Âsitâne-i saʿâdet'e vârid oldukda eyâlet-i Musul Kars muhâfızı olan Abdülcelîl-zâde Süleyman Paşa'ya ve Kars muhâfızlığı bundan akdem Payas ve Üzeyir'de ikāmeti menvî olan mîrimîrândan İbrâhîm Paşa'ya tevcîh olundu. Maktûl-i mûmâ-ileyhin an-asıl ahvâl ve etvârı mechûl ve devlet-i ebed-müddete cüz'î ve küllî hizmeti sebkat etmediği maʿlûm-ı erbâb-ı ukūl olduğuna binâen gerek mîrimîrânlığı husûsunda ve gerek Musul beylerbeyisi nasb olunmasında bi-hükm-i erbâbü'd-düvel mülhemûn-ı sûret-i imtinâʿ rû-nümûn olup ancak Bağdad vâlîsinin ibrâm ve ilhâhı matlab-ı mezbûrun vesîle-i isʿâf ve incâhı olup paşa-yı merkūm dahi erbâb-ı zulm ü iʿtisâfdan olmağla bilâ-irâde tarafından zuhûr eden gadr ü izrârın pâdâş ve cezâsını az vakit içinde müşâhede ve nâ-kâm-ı ser-i
felâket-zedesini bâlîn-i hişt-i merge nihâde eyledi. Bâbıâlî tarafından bu maddeye eğerçi vukūfumuz vech-i muharrer üzere olup ancak kāide-i müverrihîn üzere bu madde sâir ehl-i vukūfdan (260-b) ve bâ-husus Âsitâne'de müsâfireten mukīm olan tüccâr-ı Musul'dan gereği gibi tefahhus olundukda bu vechile bast-ı makāl ve ifâde-i hâl eylediler ki Abdülbaki Paşa Musul'a mutasarrıf olalıdan berü hâric ve dâhil-i beldede haber aldığı eşkıyâyı ihâfe ve terhîb ve izâlesi lâzım gelen ehl-i zulm ü fesâdın cezâlarını tertîb edüp aceze-i reʿâyâ bu mülâbese ile sâyesinde müstezill-i emn ü refâh ve eyâdî-i mütetâvile-i bugât zamânında kasîr ü kütâh olup hattâ Musul'a dokuz sâʿat mesâfede mütemekkin Yezîd tâ'ifesinden Dinâdi aşîretinin bu esnâlarda taʿaddî ve tecâvüzlerini tahkīk ve ebnâ-i sebîlin emvâl ve eşyâlarını gasb ile taʿtîl-i tarîk eylediklerini tashîh eylediğine binâen defʿ-i mazarrat ve hasâretlerine niyyet ve Musul askerini maʿiyyetine celb ile yerinden hareket etdiğini leyl ü nehâr intizâr-ı fırsat ile îkāʿ-ı ihtilâle müteheyyi Abdülcelîl-zâde tarafdarları hiss edüp derhâl aşîret-i mezkûreye kaziyyeyi ihbâr ve fırsat buldukları hâlde paşa-yı merkūmun iʿdâmını taʿlîm ve ihtâr etmeleriyle zikr olunan aşîret dahi cengâverlerin mevâkiʿ-i gayr-i maʿlûmede istitâr ve emvâl ve eşyâların ʿalâ-hâlihâ terk ile izhâr-ı sûret firâr eyledikleri anda paşa-yı mûmâ-ileyh kudûm ve aşîret-i mezkûrenin mütemekkin oldukları mahalle hücûm edüp askerden halveti havfdan firâra haml ile yağma-gerân-ı askere iʿtâ-yı ruhsat ve tekmîl-i maslahat akabinde avdet ve mahall-i muʿârekede iki sâʿat baʿîd olan mevkiʿde vazʿ-ı visâde-i istirâhat etdikde aşîret-i merkūmenin der-kemîn olan cengâverleri taraf taraf bedîdâr ve hamalât-ı peyderpeye ibtidâr etmeleriyle berü tarafda (261-a) mâl-i ganâ'im ile meşgūl olan asker-i bî-gayret vâkıf-ı keyfiyyet oldukları gibi her biri bir semte firâr ve paşa-yı nâmdâr hezîmetden âr edüp mahall-i muʿârakede pây-dâr ve celâdet-i kâmilesin izhâr edüp tâ'ife-i Yezîd mütekessir ve gayr-i ʿadîd olduklarına binâen paşayı şehîd ve birâderi Abdurrahman Ağa'yı ve altmış kadar etbâʿını nâ-bedîd eylediler.
Maktûl-i Abdülbâkî Paşa mîrimîrân-ı Musul ve tevcîh-i eyâlet-i Musul be-Abdülcelîl-zâde Vezîr Süleyman Paşa
Attribution
- Citation:
- "Maktûl-i Abdülbâkî Paşa mîrimîrân-ı Musul ve tevcîh-i eyâlet-i Musul be-Abdülcelîl-zâde Vezîr Süleyman Paşa", Ottoman Text Corpus, Merve Tekgürler, https://mervetekgurler.github.io/ottoman_text_corpus_website/items/ave1782_291.html
Item Details
- Title:
- Maktûl-i Abdülbâkî Paşa mîrimîrân-ı Musul ve tevcîh-i eyâlet-i Musul be-Abdülcelîl-zâde Vezîr Süleyman Paşa
- Creator:
- Ahmed Vâsıf Efendi
- Date Created:
- 1200
- Source:
- Mücteba İlgürel
- Format:
- text/plain
- Language:
- ota