Sadrıaʿzam kethüdâsı olan Abdi Bey-Efendi'nin ânifen zikr ü beyân olunduğu üzere nâsiye-i hâlinde esirre-i rüşd ü reviyyet bedîdâr ve ale'l-husûs bir müddet memâlik-i mahrûse-i pâdişâhîde cesîm me'mûriyyetler ile geşt ü güzâr edüp ahvâl-i enâma vukūfu melhûz-ı ulü'l-ebsâr olduğuna binâen sadrıaʿzamî kethüdâlığına istihdâm ile derece-i liyâkat ve dirâyeti ihtiyâr olunmak üzere irâde buyurulmuşidi. Mûmâ-ileyh bir zamân (242-b) rikâb-ı hümâyûnda mesbûkü'l-hidme olarak kesb-i takarrüb ve te'ennüs eylediğini sadrıaʿzam hazretleri teferrüs ve bâ-husûs kethüdâ nasb olunmasına muhayyel olan meyl ü rükûn-ı pâdişâhîyi tahassüs ile mûmâ-ileyhi rakîb-i mesned add edüp serâir-i umûrunu ihfâ ve izmâra şurûʿ ve yekdiğere muhâlefet ile ân-be-ân miyânlarında garâib-i ahvâl vukūʿ bulmağa başla-
yup kethüdâ-yı mûmâ-ileyh dahi istikāmetine iğtirâren baʿzı mekrûh zann etdiği umûrda adem-i müşâreket ve gayr-i mestûr olan hıkd ü nefret sadr-ı vakūru istişʿâr ile bâzû-yı iktidârına îrâs-ı rahvet edüp tayf-ı hayâl ve zûre-i şâhid-i mümteniʿü'l-visâlden esraʿ olan müddeti muʿâreze ve münâkaşa ile mürûr-ı ahrâr-ı nâsı abîd-i mübtâʿ ve serkeşân-ı zamâneyi mîzân ve mutvâʿ eden secâyâ-yı medâra ve müdâcât ahad tarafeynden iltizâm olunmayarak umûr-ı devletde ihtilâl ve teşvîş zuhûr eylediği maʿlûm-ı şehriyâr-ı kâmilü'ş-şuʿûr oldukda azli irâde ve işbu yevm-i isneyn haly-i mevhûm u muhayyel ile ârâste ve müzeyyen olan azrâ-yı bedîʿatü'l-cemâl-i ümîdden vuslata bedel müşâhede-i hicrân u beyn ve mazhar-ı mesel-i "en-mâ beynî ve beyne men ühibbehû baʿde'l-meşrikayn" olup yaʿni kethüdâlıkdan maʿzûl ve hânesinde gûşe-gîr-i inzi vâ ve humûl oldu. Çünki sâik-i takdîr mümteniʿü't-tağyîr bir emrin hüdûs ve tekevvününü irâde ile hikmet-i bâligasını icrâ ede. Lâ-cerem bi-hasebi'z-zâhir vukūʿ bulan esbâb-ı ʿâyıka ve ilel-i mu'ahhiresini dahi defʿ ü izâle eyleyeceği zâhir olup (243-a) binâen alâ-zâlik kethüdâ beyin azli tahakkukunda muʿtedil ve me'mûnü'l-gāile bir zâtın hizmet-i mezkûreye takrîbi lâzım gelüp hâlâ şıkk-ı sânî olan Kesriyeli-zâde Bekir Bey irâdeye muvâfık ve bu mesnede lâyıkdır deyü sevk ve üzerinde olan şıkk-ı sânîlik dahi yazıcı-ı esbak İzmirli Ahmed Efendi'ye tasmîm ve ikisine birden yevm-i mezkûrda daʿvetci gönderildikde Ahmed Efendi der-akab icâbet ve Kesriyeli-zâde rükûb u nüzûle adem-i kudretinden ve cümleye maʿlûm olan vesvese misillü baʿzı illetinden bahs ile aczini izhâr ve bu mesnedin recülü olmadığına iʿtirâf ile daʿvetciyi iʿâde ve merkūm dahi gelüp kaziyyeyi suğrâ ve kübrâsıyla tertîb ve ifâde etdikde îrâd etdiği aʿzâr dâhil-i dehlîz-i simâʿ olmadığına binâen merkūm derhâl ircâʿ ve kudûmunda isrâ olunup efendi-i mûmâ-ileyh kemâkân aʿzârını şumârende-i benân-ı beyân ve adem-i kabûl-i maddeden teferrûʿ edecek envâʿ-ı ʿukūbete sîne-küşâ-yı istıbâr olduğunu iʿlân ile muntazır-ı emr ü fermân olduğu velî-i devlete ifhâm ve der-akab keyfiyyet maʿrûz-ı atabe-i süreyyâ-makām kılındıkda câh-ı refîʿ-i kethüdâyî bâdî-nazarda zuhûr eden ârıza-i garîbenin indifâʿıyla fi'l-asıl zâtına mukadder olup hâlâ tevkīʿi ve mukaddemâ bir defʿa dahi kethüdâ-yı sadr-ı ʿâlî ve reîsülküttâb ve defterdâr-ı şıkk-ı evvel olan Feyzi Süleyman Efendi hazretlerine tevcîh olunmak bâbında baʿzı nasâyih ve tenbîh-i mülûkâne ile meşhûn hatt-ı hümâyûn-ı şeref-yâfte sudûr ve der-akab daʿvet olunup takbîl-i dâmen-i sadrü's-sudûr eyledikde reviş-i istîhâl (243-b) ve istihkākına iksâ-yı ferve-i semmûr-ı fâizü's-sürûr kılınup münhal olan mansıb-ı tevkīʿi şöhret-i şâyeʿa ve ahlâk-ı râyiʿaları âfâk-gîr olan Ahmed Nazîf Efendi hazretlerine tevcîh ve İzmirli Ahmed Efendi bu mülâbese ile sıfrü'l-yedd ve muhamerü'l-hadd hânesine avdet eyledi. Hak
budur ki Feyzi Süleyman Efendi hazretlerinin akl u kıyâset ve rüşd ü fetânetleri cümle indinde müsellem olup âsârları münteşir ve kemâlât ve maʿârifleri mâ-sadak-ı "kere tereke'l-evvelü li'l-âhir" olduğundan gayrı fart-ı sıdk u istikāmetleri ve Devlet-i aliyye'ye müddet-i medîdeden berü sebkat eden hizmetleri kābil-i inkâr olmayup zât-ı sutûde-sıfatları hassaten kabûl-i âmme derkâr ve bu defʿa vâsıta-i fâzılâneleriyle Devlet-i aliyye'de katı çok âsâr zuhûru meczûm-ı sıgār u kibârdır.
Azl-i Kethüdâ-yı Sadrıaʿzamî Abdi Bey ve nasb-ı Feyzi Süleyman Efendi ve tevkîʿî-şüden-i Ahmed Nazîf Efendi
Attribution
- Citation:
- "Azl-i Kethüdâ-yı Sadrıaʿzamî Abdi Bey ve nasb-ı Feyzi Süleyman Efendi ve tevkîʿî-şüden-i Ahmed Nazîf Efendi", Ottoman Text Corpus, Merve Tekgürler, https://mervetekgurler.github.io/ottoman_text_corpus_website/items/ave1782_264.html
Item Details
- Title:
- Azl-i Kethüdâ-yı Sadrıaʿzamî Abdi Bey ve nasb-ı Feyzi Süleyman Efendi ve tevkîʿî-şüden-i Ahmed Nazîf Efendi
- Creator:
- Ahmed Vâsıf Efendi
- Date Created:
- 1200
- Source:
- Mücteba İlgürel
- Format:
- text/plain
- Language:
- ota