Firâr-ı konsolos-ı Sinob

Moskovlu tarafından ısrâr ve ibrâm ile bundan akdem Sinob'a konsolos nasb olunup belde-i mezkûre sükkânı şimdiye dek memleketlerinde konsolos görmediklerine binâen izhâr-ı tevahhuş ve teneffür ve konsolos levâzımından olan bayrak ve sâir keyfiyyetler vukūʿu kendülere bâ'is-i halecân-ı derûn u tazaccur olmağla ber-muktezâ-yı gayret bu hâlâta adem-i tahammül ile miyânelerinde ba'zı gûne şikāk u nizâʿ tekevvün edüp Moskov elçisi istidʿâsıyla defʿ-i şikāk u nizâʿ ve muktezâ-yı uhûd üzere hareket olunmak bâbında bundan akdem emr-i cihân-mutāʿ ısdâr ve ocakdan mübâşir taʿyîn ve ihzâr ve Sinob, Kastomoni sancağı mülhâkātımdan olup (167-a) livâ-i mezkûre kapudan-ı deryâ Vezîr Gāzî Hasan Paşa hazretlerinin ber-vech-i mâlikâne uhdesinden olmakdan nâşî tarafından dahi mukaddem mübâşir terfîk ve tesyîr olunmuşidi. Sinob'da minvâl-i muharrer üzere vukūʿ bulan kīl u kāl-i nâs konsolosa bâʿis-i vesvese vü hirâs olup iskelesinden mevcûd bir kıtʿa Rusya sefînesine suvâr ve Kırım cânibine güzâr ve baʿdehu berren Âsitâne-i saʿâdet'e gelüp hânesinde terk eylediği emvâliyle firârı esnâsında râkib olduğu sefînenin ihrâc etdiği hamûlesini muhâfaza bâbında Rusya elçisi istidʿâ-yı inâyet etmekle eşyâ-yı mezkûrenin muhâfazası ve mukaddemâ sâdır olan emr-i âlînin infâziyçün istiʿcâl sûretinde diğer fermân-ı âlî-şân ısdâr olunup irsâl olunmakda iken Rusya elçisi Sinob maddesiyçün reisülküttâb efendi ile mülâkāt iltimâsında olduğunu tercümânı ifâde ve mülâkāta taʿalluk-ı irâde hasebiyle işbu Rebîʿül-evvelin selhi perşembe günü efendi-i mûmâ-ileyhin konağında Rusya elçisi mesfûr ile mükâleme olunup Sinob maddesini mersûm iʿzâm ve vukūʿu mugāyir-i şurût olduğunu ifhâm ve Rusyalu'yu irzā kasdiyle nizâʿ ü şikāka bâ'is olan kādı ve müftî ve cizyedârın cezâları tertîbini iddiʿâ ve ibrâm edüp reis efendi dahi Devlet-i aliyye düvel-i nasâra ile akd ü temhîd eylediği şurût u uhûdun muhâfazasına ve mûcib-i tezelzül-i safvet olur esbâb ve ilelin indifâʿına ale'd-devâm ihtimâm üzere olduğundan bu vak'anın hîn-i hudûsunda kaziyyede medhali olanlar lâyıkları (167-b) üzere te'dîb ve hilâf-ı şurût harekete cesâret edenler tahvîf ve terhîb olunmak bâbında ve kādı ve müftî bulunan zevât avâmm-ı nâs misillû olmadıklarından gayri efrâd-ı beşeriyyeden birinin cürmü taʿayyün etse bile ıslâh ve taʿzîrleri şânlarına göre olmak ve her devletin bir kāide ve kānunu olup muhâfazasına iʿtibâr etmek mûcibât-ı umûrdan olduğun îzâh ve tebyîn eyledikde tertîb-i cezâ sadedinden mesfûr nükûl edüp bir nevi te'dîb îkāʿında ısrâr ve bu ticâret maddesinin intizâmı devletin aksâ-yı merâmı olduğun iş'âr ve bu def'a bunlar te'dîb olunmadıkları sûretde konsoloslarının ikāmet eyledikleri sâir bilâda bu hâlet sârî olup şurût-ı mu'âhedenin ihtilâl kabûliyle bir dahi iltiyâmı müşkil ve belki miyânede rüsûh bulan safvet zâil ve muzmahill olacağını sarâhaten îrâd etdikde konsolosun firârı kendi ihtiyâriyle olup baʿzı gûne kīl u kāl hudûs etdi ise dahi ahâli bu bâbda maʿzûr ve bu âna dek konsolos görmediklerinden gayri konsolosluk levâzımından olarak an-asıl meşhûd ve maʿlûmları olmayan ba'zı hâlât-ı müstenkirenin rü'yetinden mütevahhiş olsalar dahi emr-i ba'îd olmadığı gayr-i mestûrdur. Kaldı ki istid'â olunan kādı ve müfti ve cizyedârın te'dîbleri şer'-i şerîf ve kānûn-ı münîfin mesâğı derecesi icrâ olunmakda Devlet-i aliyye'nin müsâ'adesi derkârdır, denildikde hayli mu'âreze ve münâkaşadan sonra konsolosunun zâyiʿ olan eşyâsının tahsîli ile te'dîbleri lâzım olan kimesneleri te'dîbden sonra bir müteʿayyin kimesne konsolosa terfîk olunup kemâkân Sinob'da îvâ olunmak (168-a) ve sâir müste'min konsoloslarına Devlet-i aliyye'nin müsâʿadesi olan umûr bunlarda dahi cârî olup bayrak ve nişân ve mesken ve âdemlerine bî-vech ta'arruz olunmamak zemîninde devletine irsâl etmek üzere reis efendi tarafından bir kıtʿa takrîr istid'â ve lede'l-istîzân zikr olunan takrîr yazılup yedine i'tâ olundukdan sonra bâ-işâret-i hazret-i şeyhülislâmî mugāyir-i uhûd hareket eden Sinob kādısı azl ve Bursa'ya nefy ve müfti dahi fetvâdan hacr ve Kastomoni'ye ala-tarîki'n-nefy tasyîr ve cizyedâr dahi te'dîb olundu.
Attribution
Citation:
"Firâr-ı konsolos-ı Sinob", Ottoman Text Corpus, Merve Tekgürler, https://mervetekgurler.github.io/ottoman_text_corpus_website/items/ave1782_160.html
Item Details
Title:
Firâr-ı konsolos-ı Sinob
Creator:
Ahmed Vâsıf Efendi
Date Created:
1199
Source:
Mücteba İlgürel
Format:
text/plain
Language:
ota