Müşârünileyh bir müddetten beri dağdağa-i âlemden gûşe-güzîn-i humûl ve inzivâ ve meşgūl-i tâʿat-i cenâb-ı Mevlâ iken hulûl-i ecel-i mevʿûd ile terk-i meşgale-i dünyâ ve azm-i cânib-i ukbâ edüp namâzı cemʿ-i kesîr ile Sultân Mehmed Câmiʿi'nde edâ ve Üsküdar'da Karaca Ahmed Mahallesi'nde defn ile evtûd-ı meşâmih ve ilm-i bâzih-i aʿyên-i nâsdan ihfâ olundu.
Tercüme: Müşârünileyh cülûs-ı Sultân Mahmûd Hânî'de revnak-efzâ-yı mesned-i meşîhat olan Mirzazâde Esseyyid Mehmed Efendi'nin mahdûmu (17b) olup yüz yirmiiki târihinde kımât-ı ârâ-yı vücûd ve gehvâre-nişîn-i taʿayyün ve şühûd olup otuzdokuzda müderris ve muhâdîme muhtass olan hareket-i serîʿa ile pederleri meşîhatinde hâmise râddesiyle müteneffis olmuşidi.
Li-müverrih:
Sür'at-i seyr ile zan-gerde-i hâmûn olanın
Pâ-yı matlûbu olur âbile dâr-ı idbâr.
Mefhûmu üzere mahdûmun rîh-i âsıf ve berk-i hâtıf gibi zuhûr eden tafarât-ı mütetâbiʿası ehl-i tarîkı dil-rîşi'l-ümm ve tefîf eylediğine binâen beş
sene râdde-i mezkûrede tevkîf olunup baʿdehu İzmir ve Bursa mansıblarına tasarruf ve Mekke ve İstanbul pâyeleriyle teşerrüf etmişidi. Yetmiş târîhinde sadr-ı Anadolu'ya bahşende-i fer ü zîb ve iki defʿa eşrâf ve sâdâta nakîb ve üç defʿa sadâret-i Rum ile mahsûd-ı baʿîd ü karîb olup seksenüç senesi Zilkade'sinde Pîrîzâde'ye halef ve devlet-i meşîhat ile kesb-i izz ü şeref ve üçbuçuk sene kâr-sâz-ı ulemâ ve zaʿf-ı pîrî ve illet-i mizâc sebebi ile müteşebbis-i dâmen-i istiʿfâ olmuşidi.
Ber-vech-i muharrer bu esnâda cisr-i fenâdan güzâr ve âhiret tarafına sefer eyledi. Müşârünileyh behre-dâr-ı maʿârif ve mâil-i semt-i letâif, dâmeni pâk, zihni tâb-nâk-i âbid ü zâhid bir zât-ı mücâhid idi. Kazaskerliği hengâmında vukūʿ bulan daʿâviye gâyet dikkat etmek meşrebi ve ihkāk-ı hakk-pîşe ve mezhebi olup rüşvet ve bertîl ile mesâlih-i nâsı teshîl edenleri dâimâ tazlîl ve mazhar-ı te'dîb ve tehvîl eder idi. Baʿzen meyl-i inşâ ve işʿâr ve güftâr-ı selîs (18a) ve maʿnâdâr ile azmâyiş-i tabʿ eyler idi. Ancak müddet-i ömrünü maraz-ı gûnâ-gûn istîfâ ve rû-yi sıhhati adem-i müşâhede ile rûz ü şeb âh u enîne mübtelâ olup hattâ muʿâyede ve sâir mevâsimde iyâb u zihâbdan avf olunup iştigāl-i derd ile hânesinde mekîn ve adem-i şikâyet ile hâst-gâr-ı merhamet-i Rabbülâlemîn olmakta idi. Derece-i hilmi serhadd-i gāyete resîde olup yevmen mine'l-eyyâm reîsülküttâb-ı vakt baʿzı mesâlih ile müşârünileyhe varup müzâkere-i umûr eder iken matlûbu olan cihetinden me'yûs evlâd-ı Arab'dan biri kâşânesine duhûl edip "Allah'dan havf etmez, hakkımı ibtâl ettin, senden kime şikâyet etmeli" deyü imâme-i kübrâsını endahte-i sâha-i kâşâne edüp hetk-i hürmet ve izhâr-ı gılzet etmişiken katʿâ cevâb vermeyüp samt u sükût meslek-i garîbine zâhib ve merkūm dahi şetm ü cereb ile gözden gāib oldukta reîs efendiye hitâb edüp "efendi şu herifin remy-i imâmesinden hâsıl olan tarâke-i hol-nâke ne dersin” deyü tebessüm ve izhâr-ı beşâşet ve ol dahi kemâl-i hilm ü mürüvvetlerin beyân ile leb-i beste-i hayret olduğun bu fakîre nakl ü hikâyet eyledi.
[Derkenâr]: Fakîr dirim ki, bu rütbe-i hikmet, maʿnâsı yoktur. Bir kimse istiğzâb murâd olunup gazaba gelmezse, fazâilden baʿîd olmuş olur. Zîrâ şecâʿat ve enefe hamiyyet-i mahmûde ve ahz-i sâr ve gayret-i fazâil-i zâtiyyeden maʿdûd olup fıkdânı ihânet ve rezâil-i müstelzemdir.
النفوس الشريفة تابي الاسترسال في الاحتمال لما يصدر من الجهال
Fevt-i Şeyhülislâm-ı Esbak Mirzazâde Mehmed Esad Efendi
Attribution
- Citation:
- "Fevt-i Şeyhülislâm-ı Esbak Mirzazâde Mehmed Esad Efendi", Ottoman Text Corpus, Merve Tekgürler, https://mervetekgurler.github.io/ottoman_text_corpus_website/items/ave1774_015.html
Item Details
- Title:
- Fevt-i Şeyhülislâm-ı Esbak Mirzazâde Mehmed Esad Efendi
- Creator:
- Ahmed Vâsıf Efendi
- Date Created:
- 1188
- Source:
- Mücteba İlgürel
- Format:
- text/plain
- Language:
- ota