İşbu recebü'l-ferdin on beşinci günü sulb-i pâkîze-sirişt-i Cihândârî'den yehebü limen yeşâ’ü inâsen mısdâkı üzere bir duhter-i saʿd-ı ahter zînet-bahş-ı mehd-i vücûd
ve kımât-ârâ-yı minassa-i şuhûd olup, o sultân-ı hurşîd-talʿat ve nâhîd-terbiye Hibetullâh ismiyle tesmiye olunup, yedi gün yedi gice Âsitâne-i saʿâdet ve havâlîsinde icrây-ı resm-i şehr-âyin fermûde-i Pâdişâh-ı İskender-temkîn olduğuna binâ'en, münâdîler mecmaʿ-i nâs olan mahallerde i'lân-ı beşâret ü tehânî ve iblâğ-ı hükm-i mutâʿ-ı Cihânbânî eylediler. Sultân-ı müşârun ileyhânın velâdetine vâfir târîhler söylenüp,
Binde bir vâkîʿ olur böyle dilârâ târîh
Oldu kevne tarab-âver Hibetullâh Sultân
Sadrıaʿzam Râgıb Paşa'nın eser-i kalemi olup;
ʿÖmr ü ikbâlle geldi Hibetullâh Sultân
târîhi dahi Tevfik Efendi merhûmun zâde-i tabʿıdır.
Sultân-ı müşârun ileyhânın velâdetinden otuz kırk gün mukaddem ihtiyâten hâzır bulunmalarıyçün bezistân kethudâlarına keyfiyyet ifade olunup, dükkânlarında âvîze ve sâyir tecemmülât-ı donanmayı âmâde ve şehr-âyin erbâbından olan sâyir ricâl ve ocak ağaları dahi tedârüklerin biribirinden ihfâ ile semt-i nüvîd-i beşârete dervâze-i sâmiʿaların küşâde etmişler idi. Zuhûr-i velâdet-i pür-beşâret cümleye maʿlûm oldukda, bây ü gedâ hâllerine göre der u dervâzelerin pür-nakş u nigâr ve gicelerde îkād-ı şumûʿ u kanâdîl ile şeb-i târı mânend-i nehâr eylediler. Her kûşede sadây-ı tabl ü sûrnâ ve her tarafda nevây-ı çeng ü şeştâ safa-bahş-ı kulûb-i pîr ü bernâ olup, şubede-bâzân-ı Sâmirî-hırfet, izhâr-ı sanâyiʿ-i garîbetü'l-eşkâl ile hûş-rübây-ı nevʿ-i insanî ve rakkāsân-ı mütenâsibü'l-aʿzâ tahrîk-i endâm-ı dilkeş-hırâm ile dil-i mürdegân-ı enâma ifâza-i rûh-i sânî ve her hâne dâr-ı sûr ve her dükkân beytü's-sürûr olup, kāyid-i hüzn ü gam reh-peymây-ı diyâr-ı ʿadem ve ceyş-i şevk u tarab asker-i cevr ü elem üzerine refʿ-i ʿalem edüp, milket-i derûn-i hücûm-i sipâh, gussa vü endûhdan sâlim ve vücûd-i ʿâlem zât-ı sürûr ile kāyim oldu. Recebü'l-ferdin yirmi birinci günü Sadr-ı vâlâ-kadr tarafından i'mâl olunan gehvâre-i zerrîn ve mücevher hâzır u âmâde ve Kethudâ Bey ile [M1 154] Enderûn-i hümâyûn'a firistâde olunup, Ağa-yı mûmâ ileyh Dârü's-saʿâde Ağası tarafına
gelüp, pây-i mehdî telsîm ve Ağa-yı müşârun ileyhe teslîm ve ol dahi mahalline takdîm eyledi. Serây-ı hümâyûn'da dahi tertîb-i levâzım-ı sürûr u şâdî kılınup, hâne-i hâssa ve kilâr ve seferli dâ'ireleri âvîze-i süreyyâ-peyker ve envâʿ-ı zer ü zîver ile tezyîn olunduğundan başka, Topkapu ve İncüli ve Ağa Bağçesi köşkleri ve Bâbü's-saʿâde ve Ortakapu ve sâyir mahaller nümûne-nümây-ı nigâr-hâne-i çîn ve bâ-husûs Bâb-ı hümâyûn ittısâlinde zerdûz bir kıtʿa sâyebân nasb ve İmâret dîvârından serây meydânına doğru iki yüz mikdârı ve Bâb-ı hümâyûn derûnundan Bâbü's-saʿâde'ye varıncaya dek dört yüz mikdârı meş'aller nücûm-i sâtıʿa ve büdûr-i lâmiʿa gibi nûr-pâş-ı ʿâlem ve kapu araları billûr âvîzeler ve bî-hisâb kandîller ve yemîn ü yesârda şemʿdânlı birkaç yüz kebîr ü sagīr endâm âyîne temâşâsı mûcib-i indifâʿ-ı gam olduğundan gayri, Paşa-kapusu dahi reng-âmîz kandiller ve heyâkil-i garîbe ve temâsîl-i ʿacîbe ile ârâste olunmuş âvîzeler ile zînet-yâb ve bâ-husûs derûn u bîrûnu kanâdil-i muhtelifetü'l-elvân ile nigârında bir câmiʿ-i latîf ihtirâʿ olunup, tarh-ı dil-firîbi hayret-resân-ı ezhân-ı uli'l-elbâb olup, hâtime-i eyyâm donanmada olan esnâf alayları dahi tertîb ü tanzîm ve her sınıf hirfeti iktizâsına göre alay gösterüp, duʿây-ı Şâhâne'yi bârgâh-ı ulûhiyyete takdîm eylediler. Bundan sonra deniz donanması dahi tenbîh olunup, sallar üzerinde suver-i ʿacîbe îcâd ve envâʿ-ı bahrî ve püskürme ve çarh-ı felek resminde masnûʿ nev-peydâ fişekler mahal-be-mahal îkād olunup, her ocağ bir gîce icrây-ı sanʿat ile donanmaya gāyet verildiğinden başka, bu meserretden hisse-mend olmaları zımnında Memâlik-i mahrûse vülât ü hükkâmına neşr-i evâmir ve işâʿa-i beşâyir kılındı.
Velâdet-i Hibetullah Sultân
Attribution
- Citation:
- "Velâdet-i Hibetullah Sultân", Ottoman Text Corpus, Merve Tekgürler, https://mervetekgurler.github.io/ottoman_text_corpus_website/items/ave1752_322.html
Item Details
- Title:
- Velâdet-i Hibetullah Sultân
- Creator:
- Ahmed Vâsıf Efendi
- Date Created:
- 1172
- Source:
- Nevzat Sağlam
- Format:
- text/plain
- Language:
- ota