Dâver-i devrân ve Şehinşâh-ı zemân olan Sultân ʿOsmân Hân hazretleri üç sene kadar pîrâye-i bahş-ı mesned-i zindegânî ve câlis-i taht-ı ferhunde baht-ı ʿOsmânî olup, nâgâh âyîne-i cism-i latîfleri gubâr-ı ʿaraz-ı maraz ile jeng-beste ve cevher-i şeffâf-beden-i şerîfleri seng-i felâhun-ı nâ-tüvânî ile şikeste olup, huzzâk-ı etibbânın muʿâlece vü müdâvâtı gayr-i müfîd ve ʿillet-i bedeniyyesi yevmen fe-yevmen müzdâd ü şedîd olduğundan, işbu bin yüz yetmiş bir senesi saferinin on altıncı pazar gicesi baʿde'l-ʿişâ o Şehriyâr-ı melek-sîmâ terk-i tâc ü taht-ı dünyâ ve ihtiyâr-ı erîke-i ʿukbâ eyledi. Sinnî-yi ʿömr-i giren-mâyeleri altmış bir sene ve müddet-i saltanatları üç seneden iki gün noksândır. Müddet-i medîde-i tengnây-ı harem-serây-ı halvetde tek ü tenhâ imrâr-ı subh u ʿaşâ buyurduklarından mizâc-ı ʿâlîlerinde fi'l-cümle ʿacele vü ʿadem-i teʾennî ve husûlü emed-i baʿîde bâz-beste olan umûrun tarfetü'l-ʿaynda zuhûrunu taleb ü temennî ederler idi. Tabîʿat-ı pür-safvetleri sıfât-ı memdûhadan olan cûd ü sehâ ve bezl ü iʿtâya mecbûr ve fukarâ vü zuʿafâ hakkında rahm ü şefkatleri gayr-i mahsûr olup, bi-hasebi'l-beşeriyye savb-ı Şâhâne'lerinden baʿzı hâlât-ı müzʿice zuhûr etdiyse bile der-ʿakab ʿazz-ı nevâciz-i nedâmet ve dest-zen-i teʾessüf ü telehhüf olarak izhâr-ı hüzn ü küdûret buyururlar idi. Eşedd-i lüzûmu olan Sıgrı Kalʿası ve Ahur-kapu'da vazʿ u îcâd eyledikleri fenâr ve zât-ı hümâyûnlarına mensûb câmiʿ-i şerîf tekmîli, hayrâtün hisân ve eser-i bedîʿu'l-bünyânlarındandır. Meşreb-i Mülûkânelerine ahz-ı bertîl ve rüşvet ile mesâlih-i nâsı ruʾyet gāyet müstekreh görülüp, Sadrıaʿzam ʿAli Paşa gars-ı yemîni ve bende-i dîrîni iken, iʿdâmını ahz-ı rişvet kazıyyesine binâ ve ʿalâ rivâyetin başka maʿnaya ibtinâ eyledikleri mervîdir. Zemân-ı ʿibret-nişânlarında iki defʿa ihrâk-ı kebîr ve tâʿûn gibi bir reziyye-i ʿâlemgîr ve incimâd-ı deryâ ve nehb-i züvvâr-ı beyt-i Hudâ ve Memâlik-i mahrûse'de dahi envâʿ-ı mesâyib ü belvâ zuhûr etmişdir; Zâlike takdîru'l-ʿazîzü'l-ʿalîm. Hudâvendigār-ı mebrûrun haber-i vefâtları fi'l-hâl Sadrıaʿzam tarafına îsâl olunup, müşârun ileyh Serây-ı hümâyûn'a sevk-i semend-i bâd-ı mesîr ve Şeyhulislâm Efendi ve Kapudân-ı deryâ Gül Ahmed Paşa-zâde ʿAli Paşa ve sudûr-i kirâm ve Nakībüleşrâf ve bi'z-zevât [M1 93] ocak ağaları ʿale'l-infirâd Serây-ı hümâyûn'da vâkiʿ Sünnet Odası dimekle şâyiʿ mahall-i hatîrde müctemiʿ oldular. Şehzâde-i hümâyûn-tâliʿ ve nûyîn-i hurşîd-metâliʿ vâris-i dîhîm-i mülk-i ʿOsmânî sezâ-vâr-ı elkāb-ı sâhib-kırânı semere-i şecere-i saltanat-ı ferʿ, asl ü fasl-ı devlet, dürr-i sadef-i bahtiyârî, cevher-i maʿden-i kâm-kârî, Sultân Mustafa Hân bin es-Sultân Ahmed Hân hazretleri Dârü's-saʿâde Ağası Ebû Kof Ahmed Ağa yemînlerinde ve Silahdâr İbrâhîm Bey yesârlarında hidmet-i bagal-gîrî ile müşerref olarak Sünnet Odası'na pâ-nihâde-i ʿizz ü ihtişâm ve intizâr-ı kudûm-i Şâhâne'leriyle saf-beste-i kıyâm olanları tasrî-i selâm ve selâmlarını “sabahlar hayr ola” kelâmıyla miskiyyü'l-hıtâm buyurduklarında, cümlesi kadd-ı hamîde-i taʿzîm ü tevkīr ve gülbang-i ʿaleyke ʿavnullâh duʿâsıyla tanîn-endâz-ı kubbe-i çarh-ı esîr oldular. Evvelâ Sadrıaʿzam Râgıb Paşa, pây-bûs-i Mülûkâne ile kesb-i şeref-i evfâ ve sâniyen Şeyhulislâm Dâmâd-zâde Feyzullah Efendi ve Kapudan Paşa ve sudûr-i kirâm ve Yeniçeri Ağası ve Sipâh ve Silahdâr ağaları ʿale't-tertîb hâk-i kadem-i Şâhâne'ye ruhsâ oldukda, Sadrıaʿzam ve Şeyhulislâm ve Kapudan Paşa hazerâtına semmûr kürkler iksâ olundukdan sonra Pâdişâh-ı meʿâlî-pîrâ bilâ-meks ü süvâ Hırka-i şerîfe odasına varup, dest-güşây-ı duʿâ ve Hak Teʿâlâ'dan tevfîk u ʿinâyet recâ buyurdukları hâlde, Bâbü's-saʿâde pîşgâhında taht-ı hümâyûn nasb olunup, tulûʿ-i fecr-i sâdıkda beyʿate daʿvet olunan sâyir mevâlî ve ricâl-i devlet ve müderrisîn, muʿâyede tertîbi gibi cümle âmâde ve salât-ı subhu edâdan sonra kudûm-i Şâhâne'ye revzene-i çeşm-i intizârı küşâde etmişler idi. Halîfe-i rûy-i zemîn ve zillullâhi fi'l-ʿâlemîn olan Pâdişâh-ı Cemşîd-temkîn; Ke'l-bedri eşraka fi'l-âfâki matlaʿihî Ve'ş-şemsü hallet bi-saʿdi menzili'ş-şeref fehvâsı üzere mihr-i münîr gibi tahte's-sehâb şevketden lemʿa-pâş-ı zuhûr olup, O sâʿat kim kudûmün şemsi âfâka şeref verdi Günü doğdu saʿâdet-i meşrikından ʿâlemin yer yer mefhûmuyle kâffe-i nâs ruʾyet-i cemâl-i bâ-kemâlleriyle envâr-ı sürûr iktibâs eyledikleri hâlde, taht-ı ferhunde-bahta cülûs ve bi'l-cümle erkân-ı devlet ʿalâ tefâvüt-i merâtibihim âstîn ve dâmen-i hümâyûnların bûs eyleyüp, resm-i beyʿati icrâ ve şart-ı tebrîk-i saltanatı îfâ etdikden sonra, Şehriyâr-ı gerdûn-bestat Enderûn-i hümâyûn'a ʿazîmet buyurup, iʿlân-ı ihbâr-ı sârre-i cülûs içün etrâfa [M1 94] neşr olunan buyuruldular mûcebince mahal be-mahal top şenliği ile izhâr-ı meserret ve münâdîler mecmaʿ-i nâs olan emâkinde iblâğ-ı sürâğ-ı teceddüd-i nevbet-i saltanat eylediler. Aʿzam-ı selâtîn terkîbi ʿİzz ü ikbâl ile Sultân Mustafa etdi cülûs mısraʿı, cülûs-i hümâyûnlarına târîh vâkiʿ olmuşdur. Hudâvendigâr-ı sâbıkın ber-muktezâ-yı kānûn naʿş-ı gufrân-nakışların Yeniçeri Ağası ve Sekbân-başı ve Kul Kethudâsı bâ-izn-i hümâyûn müşâhede ve hakk-ı vedâʿı îfâ ile hakkında dest-i niyâz-ı rahmeti küşâde eylediler. Şeyhülislâm Efendi namâzını edâ edüp, Yûsufî taʿbîr olunur Selîmî ve bir kıtʿa siyâh sergūc ile cenâzesi zîver-i benân-ı erkân ve Vâlide Câmiʿinde birâderleri cennet-mekân Sultân Mahmûd Hân cenbinde defn ile cism-i latîfini vedîʿa-i Rabb-i müsteʿân eylediler. Maslahat-ı defn tekmîlinde Sadrıaʿzam ve Şeyhulislâm ve Kapudan Paşa ve sadreyn ve Nakībü'l-eşrâf ve İstanbul Kadısı Efendi cümleten Bâb-ı âlî'ye gelüp, muʿtâd üzere kürkler ve hil'atler telebbüsünden sonra yerlü yerine ʿavdet eylediler.