Nefʿ-i mîrî ez-tefâvüt-i eyyâm

el-Yevm aklâm-ı Hazîne-i ʿâmire'de mukayyed olan mîrî mukātaʿâtı malları fi'l-asl guruş iʿtibârıyla olup, şöyle ki, her guruşa ikişer akça vazʿ ve beher bin akçasına ondörder akça tefâvüt-i hasene nâmıyla ʿilâve olunup, işbu zammın sebeb-i vazʿı ve nizâmı keyfiyyeti, âşinâ-yı umûr-ı istîfâ olan ketebe ve hulefây-ı aklâmdan su'âl olunsa, cevâblarında şühûr-ı Rûmiyye'den olan Mart, sene-i Şemsiyye'nin ibtidâsı ve gāyet-i Şubat intihâsı olup, hareket-i şems ve tahvîl-i burûc iʿtibârıyla bir sene-i kâmilesi ashâb-ı tencîm ve erbâb-ı takvîm hisâbınca üç yüz altmış beş gün beş sâʿat ve kırk dokuz dakīka ve şühûr-ı ʿArabiyye'den Muharrem dahi sene-i Kameriyye'nin ibtidâsı ve gāyet-i Zilhicce intihâsı olduğundan, bir mâh yirmi dokuza ve bir mâh otuza geldiğinden, bir sene-i kâmilesi üç yüz elli dört gün ve sekiz sâʿat ve kırk sekiz dakīka olup, bir sene-i kâmile-i Şemsiyye ile bir sene-i kâmile-i Kameriyye beyninde on gün ve yirmi bir sâʿat bir dakīka tefâvüt derkâr olmağla, Muharremî mukātaʿâtı zabt edenler ile Martî mukātaʿâtı zabt edenlerin ʿaded-i eyyâmlarında tesâvî bulmak içün, ferazâ Muharremî mukātaʿâtdan birinin mâlı senede yüz guruş ve kezâlik Martî mukātaʿâtdan birinin mâlı ʿaynî ile senede yüz guruş olsa Muharremî mukātaʿa sâhibi üç yüz elli dört günde bir kerre yüz guruş vermek ve Martî mukātaʿa sâhibi üç yüz altmış beş günde kezâlik bir kerre yüz guruş edâ eylemek lâzım geldiğinden, Martî mukātaʿât emvâli dahi Muharremî mukātaʿât [Ü1 12b] emvâli misillü üç yüz elli dört güne gelmek iktizâ edüp ve fi'l-asl tefâvüt-i hasenenin [Ü2 13a] noksân alınmasının sebebi, bin elli târîhinde Esedî guruş yetmiş akçaya râyic olduğundan, yetmişer akça hisâbıyla bir guruşa iki akça tefâvüt-i zamm olunduğu sûretde, sene-i Şemsiyye ile sene-i Kameriyye beyninde hisâb-ı müneccimîn üzere tefâvüt-i teʿayyün eden on günlük ve yirmi bir sâʿat ve bir dakīkalık emvâl-i mîrîye muvâfık düşüp ve'l-hâletü hâzihi guruş yüz yirmi akçaya râyic olmakdan nâşî, şimdiki râyice göre on günlük tefâvüt-i eyyâm hâlâ cârî olan tefâvüt-i hasene hisâbına muvâfık olmayup, nısf derece noksân görüldüğünden, bu bâbda hasâret-i mîrî zâhir olur. Ferazâ bin guruş mâldan, guruş yetmiş akça hisâbınca, alınan on altı buçuk guruş yirmi akça tefâvüt ve bu sûretle otuz bir guruş otuz akça alınmak iktizâ eder. Bu takdîrde zemân-ı zabtları şühûr-ı Rûmiyye'den olan gerek mîrî ve gerek Haremeyn mukātaʿâtı ve eshâmının bi'l-cümle mâl ve bedel-i iltizâmlarına göre on bir günlük eyyâm-ı tefâvüt hisâb olundukda, bir senede dört yüz altmış beş kîse iki yüz kırk sekiz guruş hâsıl olduğunu mutazammın Defterdâr-ı Şıkk-ı Evvel olan ʿOsmân Efendi'nin takrîri, münʿakid olan mecâlis-i meşveretin birinde lede'l-kırâ'at istihsân-ı cümle ile Rikâb-ı hümâyûn'a ʿarz olunup, mûcebince ʿamel olunmak bâbında hatt-ı hümâyûn sâdır olmağla, iki yüz dokuz senesinden iʿtibâr ile zemân-ı zabtları şühûr-ı Rûmiyye'den olan bi'l-cümle mîrî ve Haremeyn mukātaʿâtı mâllarına meblağ-ı mezbûr zamm olunup, fîmâ-baʿd düstûru'l-ʿamel olmak içün lâzım gelenlere ʿilm ü haber kā'imeleri neşr olundu.
Attribution
Citation:
"Nefʿ-i mîrî ez-tefâvüt-i eyyâm", Ottoman Text Corpus, Merve Tekgürler, https://mervetekgurler.github.io/ottoman_text_corpus_website/items/ave1794_033.html
Item Details
Title:
Nefʿ-i mîrî ez-tefâvüt-i eyyâm
Creator:
Ahmed Vâsıf Efendi
Date Created:
1209
Source:
Hüseyin Sarıkaya
Format:
text/plain
Language:
ota