Vukūʿ-ı mükâleme bi-elçi-i Moskov ve şurûʿ-ı Devlet-i aliyye be-tertîbât-ı berriyye ve bahriyye

İşbu şehr-i Rebîülevvelin yirmi üçüncü günü Moskov tercümânı Bâbıâlî'ye gelüp elçisine devleti tarafından tahrîrât geldiğini işʿâr ve reisülküttâb efendiyle mülâkāta hâst-gâr olduğunu ihbâr etmekle keyfiyyet arz-ı pâye-i cihân-bânî kılındıkda izn ü ruhsat-ı mülûkâne erzânî kılınmışidi. İşbu gurre-i Rebîül-âhirde elçi-i mesfûr reisülküttâb efendinin konağına vârid olup «maʿrûzâtımıza Devlet-i aliyye'nin adem-i müsâʿadesi mülâkāta bâ- dî ve istikşâf-ı ma-fi'z-zamîre sebeb-i âdî olup hatta hududdan emniyyet münselib olduğuna binâen feld mareşal olan Potemkin'i imparatoriçemiz hudûdun nizâmına ve mevâdd-ı âtiyenin tesviyesine asker ile taʿyîn edüp mevâdd-ı mezkûre sûret-pezîr-i husûl olur ise dostluk bâkīdir» deyû jâjhâ-yi güftâr ve «müsaʿade olunmayan mevadd ne makūle mevaddır» deyû reisülküttâb efendi tarafından istihbâr olundukda Tiflis hânı maddesi ve üserânın istirdâdiyle fî-mâ-baʿd beyʿ ü şirâ olunmaması ve Varna konsolosunun nasbı ve Özi ahâlisinin tuz maddesinde olan münâzaʿalarının katʿı ve Kuban tarafında olan gāretin indifâʿı ve Eflâk ve Boğdan memleketlerine dâir şurûtun icrâsı ve masdâriye ve resm-i mîzân ve bidʿat ve duhân maddeleri ve Cezayirlünün aldığı sefînenin istirdâdı ve tercümanlık şeraitinin ikmâli husûsâtı olduğunu ferden ferdâ beyân etmekle îrâd etdiği mevâdd hâkipây-i evliyâyi niʿamâya lede'l-arz meclis-i diğere ecvibesi verilmek üzere meclise hitâm verilecek hengâmda elçi-i mesfûr Rusya imparatoriçesinin Mayısda Giresun'a geleceğini ve kendüsü dahi varup mülâkāt edeceğini işrâb etdi. İşbu vukūʿ bulan mükâleme erbâb-ı şûrâ ile müzâkere ve karâr-gîr olan ecvibesi reis efendi tarafından Moskov elçisine verilmek lâzım geldiğine binâen şehr-i Rebîül-âhirin dördüncü günü hâne-i hazret-i fetvâ-penâhîde sadrıazam hazretleri ve sudûr-ı kirâm ve kethüdâ bey ve defterdâr efendi (295-b) ve reisülküttâb efendi ve Tevkîʿî Süleyman Feyzi Efendi ve sâir erbâb-ı meşveret akd-i cemʿiyyet edüp mükâlemede Moskov elçisinin îrâd etdiği mevâdd taʿdâd olundukda huzzâr-ı meclis mâ-beyninde vâfir ebhâs güzerân edüp bilâhire Moskovlu'nun şurût-ı muhâdenede Devlet-i aliyye'ye isnâd-ı taksîr etdikleri mağlata ile merâmlarını tahsîl etmek veyâhud hudûd-ı islâmiyyeye tecâvüz endişeleri var ise düvel-i âhardan îrâd olunacak takrîzâtı sedd etmek ağrâzına mebnî olup bu bâbda Devlet-i aliyye'ye kavlen ve fiʿlen izhâr-ı sebât ve tecellüd lâzım gelüp meselâ Bahr-i siyah'a mükemmel donanma ihrâc ve serhadlere kadr-i kifâye asker tertîb ve idrâc ve İsmail seraskeri dahi mahallinde kıyâm edüp maʿiyyetine asker taʿyîn ve mukābele bi'l-misl sûretinde şân ü şükûh-ı devlet izhâr ve tebyîn olunmak ve beher hâl elçi-i mesfûre cevâb verilmesi dahi lâzım gelmekle Ereğli maddesine mukaddemâ tahrîren cevâb-ı katʿî verilüp Varna konsolosluğu içün dahi Devlet-i aliyye tarafından tahrîrât gönderilmekle cevâbı geldikde iktizâsı ne ise icrâ olunacağı ve Eflâk ve Boğdan beylerinin tebdîlleri dahi birer illete mebnî olup memleketeyn-i mezkûreteyn Devlet-i aliyye'nin memâlikinden nizâmı ve reʿâyâsının himâyet ve siyâneti kendi vazîfesi olduğundan gayri Özi ve Kuban hududlarında vâkiʿ olan tecâvüz hem-hudûd olan devletler meyânında cereyân ede-gelmekle müdâhale kangı tarafdan ise lede't- tahkīk defʿiyle takayyüd ve Özi'de vâkiʿ olan tuz nizâʿı dahi derdest olan hudûdnâme iktizâsı üzere fasl olunup masdariyye ve sâ'ir maddeler dahi şurûta tatbik olunarak tanzîm olunur cevâbları verildikden sonra elçi-i mesfûr mülzem olmayup kemâkân mağlata eder ise düvel elçilerinden her kimi isterse miyâneye idhâl ve mevâdd ü şurûta nazar ile tarafeyni irzâ etsün cevâbı verilmek ittifâk-ı cümle ile tasvîb olundu.
Attribution
Citation:
"Vukūʿ-ı mükâleme bi-elçi-i Moskov ve şurûʿ-ı Devlet-i aliyye be-tertîbât-ı berriyye ve bahriyye", Ottoman Text Corpus, Merve Tekgürler, https://mervetekgurler.github.io/ottoman_text_corpus_website/items/ave1782_364.html
Item Details
Title:
Vukūʿ-ı mükâleme bi-elçi-i Moskov ve şurûʿ-ı Devlet-i aliyye be-tertîbât-ı berriyye ve bahriyye
Creator:
Ahmed Vâsıf Efendi
Date Created:
1201
Source:
Mücteba İlgürel
Format:
text/plain
Language:
ota