Sinîn-i çendînden berü Rusyalu Bahr-ı Baltık kenârlarında ve makarr-ı dalâl-i Kral olan Peterburg'un cânib-i garbîsinden cereyân eden nehr-i kebîr sevâhilinde sağīr u kebîr sefîneler inşâ ve ticâret-i bahriyyeye heves-kâr olarak tahsîl-i nefʿ ü cedvâ edegeldiklerinden başka, Devlet-i ʿaliyye ile muhârebeleri vukūʿ bulduğu hâlde, Deryây-ı Baltık'dan Bahr-i Muhît'a ve Sebte Boğazı'ndan Ak-deniz'e çıkup, cezâyir-i İslâmiyye'ye îsâl-i mazarrat ve reʿâyâyı bed-endîş ile hem-kîş olduklarından ekseriyle zünnâr-bend-i ittihâd ve delâletleriyle pâ-nihâde-i mevkiʿ-i ihtilâl ü fesâd olmak hülyâları dâyimâ semîr-i zamîrleri olup, bu defʿa vukūʿ bulan muhârebede sefînelerinde kıllet ve deryâ fennini kemâ-yenbağî ihâta eder kapudanlarında nedret olduğundan, Venedik ve İngilizlü ile istimzâc ü istîcâr ile sefâyine muhtâc olduklarını ifâde ve matlablarını intâc eylediklerinden başka, bihâra mücâvir olan düvel-i Nasârâ'dan kuvvet-i nakdiyye ile deryâ ʿilminde mâhir ve muhârebe-i bahriyyede mümâreseti zâhir âdemler tedârük eylediklerini Moskovlu'ya buğz eden baʿzı düvel hufyeten Devlet-i ʿaliyye'ye ihbâr ve vaktiyle âmâde-i harb ü peykâr olmak kazıyyesini ihtâr etmişler idi. O vaktin ricâl ü kibârı bu keyfiyyeti maglataya haml ve ʿadem-i tasdîk ile Peterburg'dan Ak-deniz'e Moskovlu'nun donanma ihrâcını bir vechile mutâlaʿalarına tatbîk edemeyüp, umûr-ı müstahîleden ʿadd ve muʿâraza edenlerin delâyilini mükâbere-i mahz ile redd eylediler. Nâgâh düşmen-i rû-siyâh İnebahtı açıklarında nümâyân ve sevâhilinde bulunan ehl-i İslâm'a dehşet-resân olmalarıyla, fi'l-hâl her cânibden Devlet-i ʿaliyye'ye ʿarz-ı mâcerâ ve zahîre ve asker talebiyle küllî iʿânet istidʿâ olunup, Moskovlu'nun [M2 71] Bahr-i Sefîd'e donanma ihrâcını müstahîl ʿadd edenler, garîk-ı bahr-i şerm ve muʿârazât-ı sâbıkalarında teceşşüm etdikleri şiddet leyyin ü nerm olup, der-ʿakab İskenderiyye Mutasarrıfı Mehmed Paşa'ya hükm-i Sultânî ısdâr ve Ülgün ve Bar etrâfından asker tahrîri işʿâr olunup, şöyle ki, Paşa-yı mûmâ ileyh on kıtʿa sefîne ihzâr edüp, cânib-i mîrîden her sefîneye beşer kîse ve peksemâd-behâ olarak biner guruş tahsîs olunup, mebâliğ-i merkūmeyi taksîm ve yeğeni Yahyâ Bey'i Başbuğ nasbı ile bir ân akdem Mora sevâhiline ihrâc eylemesi ber-vech-i te'kîd tarafına tefhîm olunduğundan başka, ümerâ-i deryâdan Rodos Mutasarrıfı Caʿfer Bey dahi o sulara ber-vech-i taʿcîl tavsîl ve Selânik Mutasarrıfı Vezîr ʿAlî Paşa Arnabûdluk'dan sefere me'mûr olmayanları mahallerinden ihrâc ü tenkīl ve beşer yüz sipâh ve silâhdâr neferâtı bâ-terakkī tahrîr olunup, bu cemʿiyyete idrâc ile Mora Serʿaskeri nasb olunan Sadr-ı esbak Muhsin-zâde Mehmed Paşa tarafına îsâl olunmak üzere Ordu-yi hümâyûn ve Rikâb-ı müstetâb tarafından evâmir-i ekîde ile istiʿcâl olundu. Düşmen-i dîn ise itâʿatleri nakş-ber-âb olan Manya halkını bu hilâlde taraflarına cezb ü imâle ve ʿahd ü peymânı mutazammın ahedühümâ âhara ʿarz-ı kabâle edüp, Mora Cezîresi reʿâyâsını dahi idlâl ü tesvîl içün on kıtʿa sefîne Manya cânibine tesbîl etmişler idi. Zikr olunan sefînelerin iki kıtʿası kuvvet-i hût ve üç kıtʿası tünd-bâd-ı hevâ ile âvâre-i temekkün ü sübût olup, süfün-i bâkıye sâhile vâsıl ve Manya keferesiyle müttefikan Mora reʿâyâsını peyvend-i ittifaka bend ve dâ'ire-i cemʿiyyetlerine dâhil etdikden sonra tahmînen altmış bin kadar eşrâr-ı küffâr Mizistre Kasabası'nı pâ-zede-i hasâr ve üç yüz kadar muvahhidîni giriftâr-ı kayd-ı üsâr eylediklerinden gayri, muhârebeye kıyâm eden dört yüz kadar merd-i be-nâm dahi nûş-i şerbet-i şehâdet ile tabaka-i ʿulyâ-yı huld-i berîni makām eylediler. Kefere-i mezbûrenin kasaba-i mezkûre ehâlîsine etdikleri ihânet tafsîl olunsa, sebeb-i rikkat ve ez-cümle birkaç tıfl-ı nev-resîdeyi bâlây-ı menâreden hâke ilkā ve envâʿ-1 fezâhata ictirâ ile âyîn-i [M2 72] migveli ibdâ eylediler. Bu hâl-i ʿibret-me'âl gûş-zed-i Serʿasker-i gayret-iştimâl oldukda, müretteb askerin vürûduna zemân müsâʿid olmadığını müşâhede ve etrâfa buyuruldular perâkende edüp, Tırhalalı Niʿmetî-zâde'yi ve Yenişehirli Müderris ʿOsmân Bey ile Kapucu-başı İsmâʿîl Ağa'yı ve Çatalcalı ʿAli Ağa ve İzdinli Bey-zâde'yi biner ikişer bin asker ile celb eylediği hâlde, ʿusât-ı reʿâyâdan on beş bin kadar küffâr Manya Limanı'ndan hurûc eden eşrâra iltihâk ü inzımâm ile Trabolice üzerine hücûm edecekleri Serʿasker Paşa'nın maʿlûmu oldukda, dâ'iresi halkını ve Trabolice Mütesellimi Hasan Efendi'yi ve celb olunan sâyir asâkir-i Müslimîn'i üzerlerine taʿyîn ve zilhiccenin on üçüncü isneyn günü telâkī-yi saffeyn vâkiʿ olup, fi'e-i muvahhidîn zümre-i müşrikîni ser-furû-bürde-i zemîn ve iki bin mikdarını küşte-i samsâm ü sikkîn edüp, nısf sâʿat hamle-i ʿaduv sûz-i İslâm'a mütehammil olamayarak, küffâr-ı tebeh-kâr top ve mühimmâtların terk ve firâr eylediler. Gaston Kazâsı'nda ser-ber âverde-i bağy ü şekā olan ʿusât-ı reʿâyâ, kasaba-i mezbûreyi târâc ü yağma etdikden sonra Balyabadra Panin reʿâyâsıyla muhâbere ve o tarafı nehb ve emvâl-i Müslimîn'i gasb ü musâdere ile kalʿayı muhâsara etmişler idi. Tesallut-i reʿâyâdan tahlîs-i cân eden ehl-i îmân Badra ehâlîsiyle ittihâd ve kalʿaya duhûl ile ehâlîye küllî imdâd etmişler idi. Yirmi gün eyyâm-ı muhâsara temâdî-yi kabûl ve bir tarafından imdâd vüsûl bulmadığından gayri, kıllet-i mâ mahsûrîne aʿzam-ı belvâ olup, nâ-çâr istîmân ile kalʿayı teslîme tavtîn-i nefs eylediklerini, Serʿasker Paşa'nın vekîl-i harcı olup, Kastel muhâfazasına me'mûr Mustafa Ağa istimâʿ ve maʿiyyetinde olan Arnabûd behâdırlarıyla istihlâs-ı kalʿaya isrâʿ etmeleriyle yek-hamlede cemʿiyyet-i aʿdâyı muzmahil ve ekserîsini musta'sil eylediklerinden gayri, vâfirini kayd-ı esre rabt ve top ve mühimmât ve sâyir edevâtların zabt eylediler. Lutf-ı Bârî ve himmet-i Tâcdârî ve dest-yârî-yi düstûr-ı dîn-perverî ile Mora Cezîresi'nde olan şûriş ü ihtilâl resîde-i ʿurza-i zevâl olup, Serʿasker Paşa'ya bu nusrat-ı ʿazîme sebeb-i füzûnî-yi iʿtibâr ve Fâtih-i Mora ʿunvânına sezâ-vâr olduğu zâhir ü âşikârdır. [M2 73]