Hareket-i Serʻasker-i Gürcistân

Bundan akdem baʿzı mesʼûlâtına müsâʿade olunduğu hâlde, Gürcistân nizâmını iltizâm eden Çıldır Vâlîsi Vezîr Hasan Paşa'nın kâffe-i müstedʿiyâtına müsâʿade ve menşûr-i Serʿaskerî tarafına firistâde olunduğu bâlâda ifade olunmuşidi. Maʿiyyetine tertîb olunan piyâde ve süvârî ve Trabzon ve Sivas eyâletleri asâkiriyle Çıldır'dan hareket ve Gürcistân semtine tahrîk-i aʿlâm-ı nusrat ve Gürcistân'ın cânib-i şimâlîsinde vâkiʿ Gürel ülkesine teveccüh ü ʿazîmet edüp, bir iki kalʿa ehâlîsi dâd-hâh ve tâlib-i ʿafv-ı günâh olmalarıyla istîmânları kabûl ve zâbiti firâr ile istihlâs-ı nefs-i zelûl ve küçük birâderi yerine mevsûl kılındı. Zikr olunan kalʿalara mücâvir Bori (بوری) Kalʿası'na râyet-keş-i heybet ve ehâlîsi izhâr-ı rûy-i dürüştî ve muhâlefet eylediklerinden, ekserî tuʿme-i şîr-i şemşîr ve bâkīsi berde vü esîr olup, kalʿa muhâfazasına asker-i vâfî taʿyîn ve top ve baʿzı edevât ile tahsîn olundu. Bu hilâlde Odiş (اودیش) Mutasarrıfı Dâdyân dahi ser ü bürde-i tavʿ u inkıyâd olup, orduya zahîre ve zâd ile imdâd etmek şartını inʿikād eyledi. Bundan sonra Gürcüler'in iʿtimâd ü istînâd eyledikleri Senyançu (سنیانچو) Kalʿası dahi ʿanveten müsahhar-ı asker-i zafer-rehber olup, muhâfazasına Açıkbaş Meliki nasb olunan Tahmuras taʿyîn ve o havâlîde vâkiʿ olup, Salomon-ı bed-peymâna mutîʿ kurânın ehâlîsi dahi Tahmuras'a tebaʿiyyet ile kahr-ı askerden te'mîn olundu. Bu sâl-i ferah-fâlde bu fütûhât ile iktifâ ve evvel-behârda yine Gürcüler'e irâ'e-i kuvvet-i kāhire-i devlet etmek kasdıyla o havâlî meştâ ittihâz olunmak savâb-nümây-ı ru'esây-ı asker-i zafer-intimâ olduğunu Serʿasker-i müşârun ileyh Der-i devlet'e ʿarz u inhâ edüp, re'yi tasvîb ü istihsân ve o taraflarda kışlamak bâbında ruhsatı hâvî tarafına irsâl-i emr-i celîlü'ş-şân kılındı. Eyyâm-ı rebîʿ hulûlüyle Serʿasker Paşa meştâdan nehzat ü kıyâm ve Bağdâdcık Kalʿası pîşgâhında nasb-ı hıyâm edüp, ru'esây-ı asker ile kadh-ı zinâd-ı meşveret [M1 282] ve kangi tarafa ʿazîmet nâfiʿ olduğu su'âliyle re'ylerine mürâcaʿat eyledikde, nizâm-ı Gürcistân Salomon'ın maʿkıl-ı metîn ittihâz etdiği Sevir (سویر) Kalʿası'nın feth u teshîrine ve hevâdârı olan eşkıyânın istîsâl ü tedmîrine vâbeste olduğunda ru'esây-ı ʿasâkir yek-zebân-ı vifâk olduklarından, kalʿa-yı mezbûreye doğru şakka-güşây-ı ʿazîmet ve esnây-ı râhda şakī-yi mezbûra itâʿat üzere olanların hâneleri ihrâk ve etfâl ü nisvânları seby ü istirkāk olunarak ve dâyire-i itâʿate duhûl edenlere nevâziş ü istîmâlet sûreti irâ'et kılınarak kalʿa-i mezkûreye varılup, her ne kadar menâʿati nümâyân ve fethi hâric-i tasavvur u gümân ise dahi mütevekkilen ʿalellâh muhâsarasına mübâşeret ve münâsib mahallerde toplar ve humbaralar vazʿıyla ʿarz-ı übbehet ve kuvvet-i devlet kılınup, her tarafdan iʿmâl-i edevât-ı darb ve her cânibden işʿâl-i nevâyir-i harb ve müddet-i muhâsaranın yirmi dokuzuncu günü burc-i hisârdan sadâ-yı el-emân peyveste-i nüh-kubbe-i âsumân olup, istîmânları isgā ve sûret-i niyâzları mütekābil-i mecelây-ı rızâ kılınup, kalʿa-i mezkûre Melik-i cedîd olan Tahmuras'a teslîm ve levâzım-ı muhâfazası tekmîl olundukdan sonra Kutais (کوتاتس) Kalʿası ârâm-gâh-ı asker-i zafer-i iktinâh oldu. Sanâdîd-i Gürciyân kalʿa-yı mezkûreye bir sâʿat mahalde müctemiʿ olup, merâmlarını ifâde içün ordu müteʿayyinlerinden birkaç nefer kimsenin vürûdunu iltimâs etmeleriyle, Serʿasker Paşa dahi orduda mevcûd Kethudây-ı Bevvâbîn-i hazret-i Şehriyârî İbrâhîm Ağa'yı ve Kethudâsı'nı ve Kapucu-başı el-Hâc Mehmed Bey'i ve Ordu Kadısı İsmâʿîl Efendi'yi ve Ordu Ağası'nı irsâl edüp, mesfûrlar ʿale'l-ittifâk ribka-i itâʿati zîver-i gerden-i cân ve terk-i muhâlefet ü ʿisyân eylediklerin takrîr ü beyân ve mukaddemâ sudûr eden etvâr-ı nâ-hemvârları Salomon-ı bed-girdârın pençe-i kahrında zebûn olmalarından neş'et eylediğini ifâde ile: “Mesfûrun firârı defʿ-i mahzûr edüp, cümlemiz Devlet-i ʿaliyye'nin bende-i sadâkat-kârıyuz, cürmümüz ʿafv buyurulduğu hâlde dâ'ire-i itâʿatdan hâric yere vazʿ-ı kadem emr-i muhâl ve Salomon'u semtimize uğratmak ʿadîmü'l-ihtimâldir. Ancak nizâm-ı memlekete medâr olmak içün feth olunan Sevir Kalʿası melik-i cedîde verilüp, asker-i İslâm dahi bu mahalden ricʿat etdiklerinde mesfûrun bir mahalden zuhûru muhtemel olup, üzerine varıldıkda be-her hâl Devlet-i ʿaliyye askerinin muʿâvenet ü muzâheretine ihtiyâcımız bedîhî olmağla, mücerreb bu maslahat içün Canik Muhassılı el-Hâc ʿAli Bey [M1 283] bir mikdâr askeri ile Kuta'is'de meştâya taʿyîn olunduğu hâlde kuvvet-i zahrımıza ve istikrâr-ı nizâmımıza bâʿis olacağı zâhirdir” deyü bast-ı kelâm ve bu recâlarını inhâ vü ifhâm içün Baş-râhibleri Kutalküz'ü (کوتالكوز) cümlesi taraflarından tevkîl ve orduya tesbîl eylediklerinde tertîb-i dîvân ve cümle muvâcehesinde Râhib-i mesfûr itâʿat ü inkıyâdların yegân yegân takrîr ve tefhîm ve erkân-ı ordunun istisvâb ü istihsânlarıyla niyâzlarına müsâʿade ve kalʿa-i mezkûre Melik-i cedîde teslîm ve teʿahhüd eyledikleri umûrun şurût u kuyûdunu hâvî yedlerinden kavî senedler ahz ve li-ecli'l-iʿtimâd Melik-i mesfûra rehin- ler verdiler. Ol dahi itmi’nân-ı kulûb içün ehl ü ʿıyâlin Kuta'is (كوتاتس) Kalası'na rehn vazʿ edüp, mîr-i mûmâ ileyh üç dört bin kadar Canik ve Trabzon askeriyle Kuta'is (كوتاتس) Kalası'nda kışlamak üzere meks ü ârâm ve Serʿasker Paşa dahi makarr-ı hükûmeti olan Ahıska tarafına ʿatf-ı zimâm eyledi. Senedât-ı merkūme Kapucular Kethudâsı İbrâhîm Ağa'ya teslîm ve Devlet-i ʿaliyye'ye irsâl ve Salomon'un hayâtı, şîrâze-i nizâm-ı Gürcistân'ın inhilâline ʿillet-i tâmme olacağı ve bi-eyyi vechin kân mesfûrun ele getürülmesi murâd-ı katʿî-i Padişâhî idüği Serʿasker Paşa tarafına ifâde vü tebyîn ve verdikleri nizâm şimdilik tasvîb ü tahsîn olundu.
Attribution
Citation:
"Hareket-i Serʻasker-i Gürcistân", Ottoman Text Corpus, Merve Tekgürler, https://mervetekgurler.github.io/ottoman_text_corpus_website/items/ave1752_565.html
Item Details
Title:
Hareket-i Serʻasker-i Gürcistân
Creator:
Ahmed Vâsıf Efendi
Date Created:
1180
Source:
Nevzat Sağlam
Format:
text/plain
Language:
ota